TARİH VE ARKEOLOJİ: noin ula

noin ula etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

13 Ağustos 2025 Çarşamba

Sekiz Köşeli Yıldız

- Yakut Türklerine göre dünya sekiz köşeli idi.

Dünyamız Yakutlarca, sekiz köşeli imiş,

Yerin ortası ise, sarı göbekli imiş,

Dünyanın göbeğinde bir de ağaç var imiş.

Bu ağaç büyük imiş, göklere çıkar imiş,

Bu ağacın heryanı, Tanrıdan hep süslüymüş,

Kabukları, kütüğü, tıpkı som gümüşlüymüş.

Ağacın gövdesinden, bir usare akarmış,

Bu kutsal suyun rengi, altın gibi parlarmış.

Ağacın budakları, ta göklere uzanmış.

Gören sanırmış sanki, dokuz kollu şamdanmış!

Yaprakları büyükmüş, dallarından sarkarmış,

Yaprakların her biri, at derisi kadarmış,

Ağacın tepesinden bir usare çıkarmış,

Köpük, köpük kaynayıp, sarı renkte akarmış!

Bu ağacın yanına, hiç kimse gidemezmiş,

Bundan içenler ise, açlık hissedemezmiş!

Bu sudan içebilen, artık mes'ut olurmuş,

Her şeye erişirmiş, Tanrıdan kut bulurmuş!

İlk insanın atası, burda yaratılınca,

Hayatı elde edip, tadını da alınca,

Hemen ağacı görmüş, koşup altına gitmiş,

Kanıp bu sudan içmiş, hayatı elde etmiş.

Bu ağacın zirvesi, ta göklere erermiş,

Göklerin üç katına, ulaşıp da delermiş!...

- Türk Halk Bektaşi Edebiyatında Âdem'in cennetten çıkarılışı:

Sekiz cennet yaptın sen Âdem içün,

Âdem'i Cennetten çıkardın niçün!

Adın büyük bağışla onun suçun!

Buğday nene lâzım harmncı mısın!

- Yakut Türklerine göre dünya sekiz köşeli idi.

Prof. Dr. Bahaeddin Ögel

- Sekiz köşeli dünya tasavvuru.

Dr. Emel Esin

- Bir Uygur metninde belki gök ve yer-su ibadet seddinin sütunlarının bir hatırası veya otağın ortasındaki sütun gibi ağaçtan esinlenilmiş bir dünya ekseni olan sıruk (sırık) kavramı dikkati çeker. Sekiz yöne baktığı için (dört ana, dört ara yön) sekiz köşeli olan ve cevherlerle süslü bu parlak sıruk, Çin hükümdar ağacı efsanesini de hatırlatır. 13. yüzyıldan bir rivayete göre, ağaç Uygurlarda hakan ve hakan soyunun simgesiydi.

- Chou devrinden gelen inançlara göre, dünya kozmik suların ortasında, dört yöne çevrilmiş, dört veya sekiz köşeli bir yüzey olarak düşünülüyordu. Merkezde ve dört yönde dağlar vardı. Gök, yerin üzerinde duran bir kubbeydi ve yirmisekiz dilime ayrılıyordu. Her dilimde bir yıldız grubu vardu. Gök kubbenin tepesindeki Kutupyıldızı, gök tanrısının makamıydı. Bunun tam altında, yerin merkezindeki dağda imparatorun köşkü ve sarayı vardı. Gök tanrısının merkezi tahtı olan Kutupyıldızı ile ona benzetilen imparator sarayının doğusu ve batısındaki dağlar, güneş ve ayın makamlarıydı. Güneş ve ayın ortasında duran kimse, parlaklığın en yüksek mertebesinde bulunduğu için "Kün-Ay" işaretine sahipti.

- Orta Asya Türk çevresinde de, dünya planı içinde güneş ve ayın ifade ettiği anlamlar Çin ve Kök-Türk görüşlerine yakındır. Orta Asya Türk ırk'larında, tört yıngak (yön) kavşağında ordu kuran "kağan"ın simgesi yine güneştir. Maniheist bir metinde, Uygur kağanı sekiz yön ile evç ve hadîd tanrılarının çevrelediği ve böylece on yönün kavşağı ve dünyanın merkezi olan başkentin iç kalesinde, parlak "kün tengri" gibi ışıklar saçarak , altından orun'a (taht) otururdu. Uygur kağanlılarının bazısı "Kün Tengri'de kut bulmuş" lakabını alarak doğrudan doğruya güneşe benzerdi. 13-14.yüzyıllara ait olduğu sanılan Uygur harfleriyle yazılmış Oğuz Destanında kağanın tuğu kün'dür.

Dr. Emel Esin

* Hadîd veya hazîz: En alt nokta, astronomide ayın dünyaya en yakın olduğu nokta.

Dört ana, dört ara yön

Tanrı

Kün

***

Haberdeki yıldız 6 değil 8 köşeli ki "Davut Yıldızı-Yahudi Sembolü" dedikleri yıldız ancak ve ancak 19.yy'da Yahudi sembolü olarak kabullenilmiştir. Ne Mısır'da ne de İsrail'de Musa döneminde yıldız kullanımı yoktur. Yahudi Ortodoks tarihçi Abramson (link) diyor bunu bir de 😉 (biz söyleyince abartmayın diyorlar da!) . Ortadaki de "haç" değil, dört yöndür. Ayrıca Noin-Ula Türk/Hun kurganından çıkan yazı damgası 6 köşeli yıldızdır. Oldu olacak Noin-Ula'dakine de Yahudi diyin 😉 Ah şu ezber...

BASIN:

İçinde Haç Motifi Bulunan "Davud Yıldızı" Sembollü Mozaik Bulundu

Diyarbakır'ın Ergani ilçesi Kırsal Özbilek Mahallesi'nde 8 Mart'ta vefat eden bir kişinin defni sırasında iş makinesiyle yapılan kazıda bulunan mozaikle ilgili Diyarbakır Müze Müdürlüğünce 11 Mart'ta çalışma başlatıldı. Bu kapsamda yapılan kurtarma kazısında Geç Roma-Erken Bizans dönemine ait olduğu değerlendirilen 35 metrekarelik mozaik gün ışığına çıkarıldı. Mozaikte yapılan incelemede içerisinde haç motifi olan "Davud Yıldızı" sembolü ve eski Grekçe (eski Yunanca) ile yazılmış 6 satır yazı tespit edildi…

Detaylı bilgi için linke tıklayınız.

ilgili :

Beş Köşeli Yıldız

16 Eylül 2024 Pazartesi

Türk Sembolleri - Turkish Symbols / Book

Türk Sembolleri. Hun Dönemi Türk Motif ve Sembollerinin Sanat ve Hayata Yansımaları

Turkish Symbols. Reflections of Hun Period Turkish Motifs and Symbols in Art and Life

Doç. Dr. Gözde Sazak (İstanbul Üni.) // PDF:

Hun dönemi Türk motif ve sembollerinin sanata ve hayata yansıması, Selçuklu İmparatorluğu, Osmanlı İmparatorluğu ve Türkiye Cumhuriyeti'nde varlığı görülmüş; Türk milletinin ve devlet kurumlarının sanatta ve hayattaki yansımaları, sırları damarlarımızdaki asil kanda varlığını sürdürmüştür.

Tezimizin sonucu, bir kartalı andıran anlamlar zincirini, bir çarkıfelek figürü gibi birbirinin içini doldurarak daire çizen bir bütün olarak görmeye çalışmaktadır. Türk tarihinde binlerce yıldır tekrar eden kut-alp motifi, Türk kültürünün aynasıdır. Türk töreninde olduğu gibi, sabit anlamların birbirini takip etmesi ve bütünü tamamlamasıyla sabitlenen ulusal ruh.

Pazırık 5 Kurgan'daki yukarıda bahsedilen arkeolojik buluntular, o dönemin kutsal-alp'i Hun Hakan'ın milli ruhunun, daha yakın bir zaman olan Yavuz Sultan Selim'in kutsal-alp'inde görülen ayna olmaya devam ettiğinin kanıtıdır.

Tezimizin önerisini kanıtlamak için Pazırık Kurganları (MÖ 4.-6. yüzyıl), Noin Ula Kurganları (MÖ 2. yüzyıl - MS 1. yüzyıl) ve Nagy Szent Miklos kazı alanı (MS 4.-5. yüzyıl) olmak üzere üç ayrı kurganı inceledik. Farklı bölge ve zaman dilimlerinden olmalarına rağmen, motif ve sembollerin sürekliliği nedeniyle seçilmişlerdir.

ENG:

Turkish Symbols. Reflections of Hun Period Turkish Motifs and Symbols in Art and Life

Assoc. Prof. Dr. Gözde Sazak.// Full PDF:

Istanbul University, Research Institute of Turkology, Türkiye, 2022

The Hun period of Turkish motifs and symbols are reflected in art and life and their existence has been seen throughout the Seljuk Empire, Ottoman Empire and the Republic of Turkey; in art and life the reflections of the Turkish nation and its state institutions, and secrets are available for existence in the noble blood in our veins.

The result of our thesis attempts to see the chain of meanings, which is like an eagle, as a whole, drawing a circle by filling each other like a passionflower figure. The kut-alp motif, which has been recurring for thousands of years in Turkish history, is the mirror of the Turkish national spirit, which, as in the Turkish ceremony, is fixed by the fact that fixed meanings follow each other and complete the whole.

The aforementioned archaeological finds from Pazyryk 5 Kurgan serve as proof that the national soul of the sacred-alp Hun Hakan of that period, continues to be the mirror seen in the sacred-alp of the a more recently time in Yavuz Sultan Selim.

In order to prove the proposal of our thesis, we examined three individual kurgans, namely Pazyryk Kurgans (4th-6th BCE), Noin Ula Kurgans (2nd century BCE - 1st century CE), and Nagy Szent Miklos excavation area (4th-5th CE). Although they are from different regions and time periods, they were chosen because of the continuous of motifs and symbols.

TÜRKLER / TURKS

8 Ekim 2017 Pazar

Yurt - Otağ - Çadır

Otağ-Hakan çadırıdır (Kazakistan'da çadıra "shatyr" derler) Dünya literatürüne "çadır" anlamında olan "Yurt" kelimesi, Türkçe bilmeyen kişi tarafından (herhalde) "nerede yaşıyorsun" ya da "vatanın nerede" diye sorulmuş, ki cevabında çadırlar (evleri-konakları) gösterilip "yurdum" denilmiş ve bu şekilde "çadırın" karşılığı "yurt" olmuş (Bizde aynı şekilde kullanır hala gelmişiz...). Halbuki, Orhun anıtlarında bile çadırların kurulduğu yer-oba "yurt" olarak geçer. Otağ kelimesinin kökeninde Od (ateş) vardır ve "evlerin" merkezindeki "Ocak" Od Ana'nın kutsal mekanıdır. Hellenlerde (Grek) Hestia, Romalılarda ise Vesta olan "Ocak Tanrıçası" Türklerden geçmiştir.

Başka bir sorun da "batılılar"ın, "Yurt" kelimesini Moğolca sanmaları.. ancak çok fena yanılıyor... (aşağıdaki alıntıda "Tepee" kelimesi de gözden kaçmasın..)

"Batılılar tarafından yurt olarak bilinen ger, Moğolların geleneksel yaşam mekanlarıdır. Yuvarlak bir örgü duvar üstüne monte edilmiş merkezi bir duman çıkış halkasından (tono) yayılan direklerden (uni) inşa edilmiştir ve Amerikan Güneybatısı yerlileri Navahoların hooghan'larına yakın bir benzerlik arz eder. Ayrıca, Tsantang ve Urianhai dahil birçok Siberia halkı tepee'lerde yaşar. Her durumda ger'in konumu ve sembolizmi bütün Moğol toplulukları için geçerli olmaktadır. Göçebe yaşantısı gereği seyahatlerine uymak üzere ger ve tepee'ler (yurt) kolay sökülüp takılmak için tasarlanmışlardı, ama yine de nerede kurulursa da ger'in görüntü ve anlamı değişmez. " [Moğol Şamanizmin Ana Hatları - Julie Stewart "Mongolian Shamanism". Çev: Kemal Menemencioğlu]

* "Yurt", 2014 yılında UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirasının Temsili Listesi’ne kaydettirilmiştir.

Asya Hunları

Huş ağacı kabuğundan yapılan kutunun üzerinde çadır çizimleri.

Tsaraam Kurganı no.7 (Rusya ile Moğolistan'ın kuzey sınırına yakın)

Asian Hun-Turks, drawing of a Turkish Homes [(Tent=Chadyr (Çadır)) Otagh (Otağ)] on birchbark box.

Tsaraam Tomb no.7 (north of the border between Russia and Mongolia)

Unlike what's known among the scholars in the "west" ,"Yurt" is not Mongolian, but Turkish, because, it is "Ger" in Mongolian language. And "Tepee" is also Turkish, means Hill, which we see among Pelasgians, Etruscans and Native Americans to...

Chadyr (çadır) or Otagh (Otağ-khan's tent) is round tent covered with felt and used (still) by Turkish tribes. We do not call it as "Yurt", it is misunderstood by other nations who do not speaks Turkish. "Yurt" means "homeland", "Chadyr" (in Turkish state Kazakhstan it is Shatyr) and "Otağ" is a bigger tent, of the leader, mostly used for Ottoman Sultans Tent. Yurt is written on Orkhun Monuments as accomodation (yer-oba), Herodotus described the houses of the Scythians just like the Çadır (or Otağ) of Turkish people.

Most information about the Scythians goes as: "Scythian, also called Scyth, Saka, and Sacae, member of a nomadic people, originally of Iranian stock"... First, they are not nomad, but travel in winter-summer to the same places. Second, they are not İranian stock, but Turkish. Because the culture, language, tradition and life style lived among the "Huns" and "Gokturks Turkish Khaganate", and lives still among the Turkish tribes in Central Asia.

* "Yurt" is inscribed in 2014 on the Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity-UNESCO.

Noin-Ula (Noyon uul) and Pazyryk are absolutely Turkish Kurgans, because Xiognu - Asian Huns - European Huns (Attila) - Scythians are Turkish Tribes.

SB.

ilgili:

Türklerde Yolculuk

18 Haziran 2014 Çarşamba

Hunlar ve Noinulin Höyük Kültürü. - Türklerin İzinden

"Arkeolojik kazılar sonucunda bulunan Türklere ait en eski kurganlar Pazırık ve Noin-ula kurganlarıdır.
Pazırık M.Ö. III. yüzyıla, Noin-ula ise M.Ö. I. yüzyıla tarihlenir."

Dr.Tilla Deniz Baykuzu