10 Ağustos 2026 Pazartesi

Neden Erkle

 

Bazıları Herkül yerine neden Erkle kelimesini kullandığımı anlayamamış da...

Etrüsklerde Erkle

Erkle - Erk; Yetkisi olan, egemen, iktidar, kuvvet, yöneten, irade.

Arkh (Arkhon/Arhon), Arch(+bishop; Büyük bir bölgeden sorumlu, en yüksek makamdaki din adamı).

Orkun, Orhun, Orhan, Orkan; Yüce önder, yöneten, hâkim, hükmeden.

SB-TST📕



Prof.Dr. F.Ağasıoğlu'nun  da dediği gibi Herkle/Hercules/Erkle adının Goroğlu/Koroğlu'na çıkmasıyla ilgili olarak;







Hera(Era)'nın adında Yer olması ve yerin tanrıçası olması, Herkül'ün adının da onun adında türetildiğinin söylenmesi bu sonucu doğruluyor. Ancak Erk olarak da kabul edilmemesi için de bir sebep yok, çünkü güçlü, kuvvetli bir karakter, öyle ki Bilgemiş'in bir kopyası gibi göksel boğa ve aslanla da güreşiyor. Tabii ki Erk/Ark-/Ork- bağı da anlamları açısında görmezden gelinemez. Başka bir gerçek ise; İskitlerin atası "Herkül -Yer -3 oğul + Targitay - Gök - 3 oğul" ve Oğuz - Gök & Yer - 3'er oğul.


Antalya Arkeoloji Müzesi


HERKÜL (ERKLE) ve ALTIN ELMALAR

Yorgun Herkül'den detay, MS 2.yy, Perge

Antalya Arkeoloji Müzesi


Hesperideslerin, yani Batı Kızlarının Altın Elmalarını çalmak Erkle’nin onbirinci görevidir. Yola koyulan Erkle gökyüzünü taşıyan Atlas’la karşılaşınca görevinden bahseder. Titan Atlas ona yardım edebileceğini, çünkü Hesperidesler ki onlara Atlandites de denilir, onun kızlarıdır. Ancak Erkle karşılığında bir süre gökyüzünü taşımak zorundadır. Erkle bu görevi kabul eder ve Atlas da elmaları almaya gider. Bazı kaynaklara göre de bu çalma işini bizzat Erkle yapmıştır. Elmalarla dönen Atlas’ı kandıran Erkle gökyüzünü ona vererek elmalarla kaçar. Atlas da gökyüzünü tekrar omuzlarına almak zorunda kalır.

Buradaki önemli nokta ise bu elmaların ejder Ladon’un koruması altında olmalarıdır ki Erkle onu öldürmüştür. Aslında bu elmalar ejderin koruması altında değildir. O dönemin insanları hayal güçlerine göre duyduklarını anlamlandırmak istemiştir. Öyle ki bu elmalar bizzat Ejder Ağacı’nın meyveleridir. Ancak araştırmacılar bu bahçenin Fas açıklarındaki Kanarya ya da Cape Verde Adaları olduğunu varsayar. Oysa Ejder Ağacı’nın meyveleri Yemen’e bağlı Sokotra Adası’ndan gelir.

Odissey destanı ile Herodot’ta Etiyopya adı geçer ki bu durumda Erythraean, yani Kızıldeniz’i bildiklerini varsayabiliriz. Sokotra’daki Ejder Ağacı da biliniyor olmalıdır. Bu ağaç ve meyveleri hakkında anlatılanlar Greklere egzotik gelmiş ki üstüne hikâyeler uydurmaktan kaçamamışlar. Ancak bu meyveler Grekler tarafından değil, Fenikeli tüccarlarla batıya taşınır. Hatta Kızıldeniz’in adı olan Erythraen de bu şekilde batıya göçer. Ayrıca Aeneas destanında bahsedilen Hesperia İtalya’nın kendisidir ki Grekler de İtalya’yı Hesperia olarak tanımlar. Böylece Hesperidesleri Fas açıklarında ya da Cape Verde’de aramak yersizdir. Pliny de Kızıldeniz açıklarında Gorgonların yaşadığı Gorgades adasından bahseder ki bu ada Diodorus’un aktardığı Erpata boyu olan Gorgonlara ait olabilir.

Hesiod’un “sonra Hesperidler de doğdu, bu kızlar Okeanos’un diğer tarafında yaşarlar, altın elmalar taşıyan ağaçlardan sorumludurlar,” demesi de Akdeniz’i değil Kızıldeniz’i ifade eder. Çünkü Hesiod MÖ 8.yy’da yaşamıştır ve Grekler henüz Batı Akdeniz’i keşfetmemiştir. Oysa Fenikeli kolonilerin bu dönemde Akdeniz’in batısına doğru hareketleri görülür. Üstelik bu görevler Erkle’ye çok sonradan eklenmiştir ki Erkle Sumerli Bilgameş’in bir kopyasıdır.


SB

Kaynaklar "Turova ve Saka Türkleri 📕"nde