Karlar - Karia

 

"Eğer Karialılar, Lelegler ve Pelasglar soydaşsa ve Lydialılar ile Mysialıların da atalarıysa, o zaman bunların kökeni Hint-Avrupa olamazdı."

SB - Turova ve Saka Türkleri 📕

KARLAR-LELEGLER

"Karlar Leleg adını taşıyordu... Eski Yunan yazarlarına göre Karialılar, Ege'nin yerli ulusudurlar. Karialılar kendilerine Anadolu'nun yerlileri sayarlar. Bazı bilginler Karlar'ı , Eski Tunç Çağı'nın ikinci yarısı içinde (İÖ 2300) Anadolu'ya gelmiş olan Luvi dil grubuna giren toplumun devamı olarak görürler. Ancak Karia yer adları ve dinleri bu halkın Luviler gibi Hint-Avrupa karakteri bir dil konuşmadıklarını belirtir."

Doç. Dr. Veli Sevin, "Anadolu'da Yunanlılar" , 1982

Anadolu Uygarlıkları. Görsel Anadolu Tarihi Ansiklopedisi, Cilt 2.

"Gerek Karialılar, gerek Lelegler Anadolu kıyılarında yaşıyorlardı. Aralarında pek belirgin bir ayrım yoktur. Herodotos, Lelegleri, eski budunsal adı koruyan Karialıların bir kolu olarak görmektedir. Leleglerin, Karialılarca köleleştirilen ayrı bir halk olduğu ve ilk başlarda Samos ve Khios adalarında yaşadığı yolunda görüşler de vardı. Tarihsel dönemde, Lelegler artık bir anı olmaktan öteye geçemezken, Karialılar kendi adlarını taşıyan ülkenin Yunanlı olmayan sakinleri olarak herkesce bilinmekteydiler." (...) Karia'daki başlıca Yunan yerleşim merkezi, Herodotos'un doğum yeri olan Halikarnassos'du. Tarihçi Herodotos'un kendisinin de Karia'lıların soyundan gelmesi olasıydı, çünkü babasının adı Lykses, amcasının adıysa Panyasis'di; bunlar, Yunan adları değildir. Gerçi Yunan etkisine Lykia'lılardan daha açıktılar ama, Karia'lılar da kendi dillerini ve kültürlerini korudular.

George Thomson, Tarih Öncesi Ege / The Prehistoric Aegean

"The Carians and Leleges both belonged to the Anatolian seabord, and the distinction between them is somewhat indefinite. Herodotus regards the Leleges as a branch of the Carians that retained the old national name. Other views were that they were a distinct people reduced by the Carians to serfdorn, and that originally they had been confined to Samos and Chios. In historical times they were little more than a memory, whereas the Carians were universally familiar as the non-Greek inhabitans of the country that bore their name."

"Herodot bile bir Kar idi, Grek değil!"

"Karya'nın Yunanla hiçbir ilgisi yoktur."

Ark.Rh. Canan Küçükeren

Biri Selçuklu 11.-12.yy'dan, diğeri Karia kenti İasos'tan (Yasos, Yas-os, Yas/Yaz)

MÖ 6. yy "Avcı" betimlemesi.

* Antik dönem "Grek" eserlerinin kaçında tavşanlı-avcı betimlemesi görülmekte?

* Bu betimleme "Yunan" kültüründe devam etmiş midir?

TÜRKÇE OB/OBA/OVA = Kabile, bir aşirete mensup büyük bir aile, mahalle. Konak yeri ve burada konaklayan halk/aile. Beş-on evli köy.

Hangi Obadansın? = Hangi soydansın, kimlerdensin?

Sumer UB = Yaşam yeri, saha;

Asur UBADİNNU/UPATİNNU;

Hitit UBATİ = (anlamı) Arazi yardımı (olarak verilmiş);

Sözde Luvice UBADİD/UWA = UBA kökünden. (anlamı) Arazi ve kiracılar (olarak verilmiş);

Likya/Lukka, Karia UBA;

Sözde Frigce OWA/OİA/OUA = Köy;

Spartalılarda OBAİ/OBAE = Kabile, köy. Her boy on OBA'dan, her OBA otuz aileden oluşuyor.

Asurlarda, Hititlerde, sözdeLuvicede, Likyada, Kariada, sözdeFrigcede ve Spartalılarda geçen OBA Türkçe kökenlidir.

SB

kaynaklar 'Turova ve Saka Türkleri'nde

Place Names from Before Greek Period

Olcas Süleyman; 

"Hint-Avrupa dil ailesine dâhil edilmiş olan birçok dilin yapısı ve şekli tarihî olarak çok kısa süre içerisinde kökünden değişmiştir.

Hâlbuki Türk dilinde aynı zaman içerisinde hiç bir değişiklik olmamıştır."

Urartu Dili ve Türkçe

 

İki farklı açıdan Urartu ile Kimmer-Saka/Türk ilişkisine bakalım

SB

1- Prof.Dr. Altan Çilingiroğlu:

Bir çok Urartu kralının bize bıraktığı yazıtlarda kullanılan Urartu dili, her şeyden önce Hind-Avrupa dil ailesine mensup değildir. Urartu dili Türkçe gibi bitişken (aglutinativ) ve ergatif yapılı bir dildir. Ergatif yapıda cümle eğer geçişli (transitif) ise cümleden öznesi ek alır. Nominatif olması gereken özne bir ek (sufiks) ile belirtilir. Cümledeki fiil edilgen olarak çevrilir ve fiilin akuzatif objesi olan tümleç de hiç bir ek almaz. Böylece geçişli cümlelerde fiil edilgen olarak kalır. Urartu dili bu özellikleri dikkate alınarak bir çok dil ile karşılaştırılmış, ancak en dikkate değer benzerliğin Hurri dili ile olduğu önerilmiştir....

Urartu dilinin Hurrice ile olan yakın ilişkisinin yanında Kafkasya dilleri ile de benzerliğinin olduğu bilinen bir gerçektir. Her iki dil arasında yapı ve oluşum açısından önemli yakınlıklar vardır. Urartu dili ile ilgili ulaşılan bu sonuçlara karşın, bu dilin Hurri dili veya Kafkasya dilleri ile olan ilişkisi tam anlamıyla açıklanamamıştır....

Hieroglif yazının Urartu'da ne zaman kullanılmaya başladığı, bu yazı türünün çivi yazısından önce de bölgede var olup olmadığı bilinmemektedir. Olasıdır ki; çivi yazısının krallığın resmi yazısı olarak benimsenmesinden önce ve sonra hieroglif yazı basit halk arasında kullanılmıştır. Ancak bu önerilere ait hiç bir kanıtımız yoktur. Kaldı ki hieroglif yazıya ait en erken örnekler de Urartu'da şimdilik MÖ 8.yüzyılın ilk yarısından eskiye gitmemektedir. Urartu hieroglif yazısının, Hitit hieroglifi ile belirli bir benzerliğinin olduğu çok uzun zamandır bilinmektedir. Hatta Urartu'da hieroglif İmparatorluk Devri Hitit Geleneği'nden herhangi bir dil bağlılığı olmaksızın ortaya çıktığı önerilmiştir.

Bu konudaki bir başka görüş ise bu benzerliğin Hitit İmparatorluğu'nun yıkılışından sonra ortaya çıkan Geç Hitit Kent Devletleri aracılığı ile MÖ 8.yüzyılda Urartu'ya geldiği şeklindedir. MÖ 8.yüzyıl ile birlikte Urartu Kralları'nın batıya ve bu kapsamda Geç Hitit Kent Devletleri'ne karşı gösterdikleri ilgi, bu ülkelere askeri seferler düzenlenmesini gerekli kılmıştır. Bu askeri başarılar sonunda yöreden elde edilen çok sayıdaki halkın Urartu sınırları içine taşındığı ve buralarda iskan edildiği bilinen konulardır. Geç Hitit Kent Devletleri ile olan bu ilişkiler sonunda ortaya çıkan kültürel etkilenmeler ve olasılıkla Hate (Urfa) ve Supani (Elazığ-Tunceli) ülkelerinden Urartu'ya getirilen tutsaklar, Urartu'da Hitit hieroglifine benzer bir yazı sisteminin başlamasına yardımcı olmuşlardır.

Urartu'da MÖ 8.yüzyıldan daha erkene tarihlenen örnekler bulunmadıkça, hieroglif yazısının Urartu'ya dışarıdan geldiği önerisi geçerliliğini yitirmeyecektir. Urartu egemenlik sahası içinde ortaya çıkacak daha çok sayıdaki hieroglif yazıtlı belge ve buluntular bu konuyu kesin sonuca ulaştıracaktır.

Altan Çilingiroğlu, Urartu Krallığı, Tarihi ve Sanatı, 1997

***

2- Yrd.Doç.Dr. Orçun Ünal

Bu çalışma, Stephanos Byzantinos’un Ethnika adlı eseri başta olmak üzere, Bizans kaynaklarında geçen ve ‘Karca’ olarak nitelendirilen bazı sözcükler üzerinde durmaktadır. Bu sözcükler, Karca yazıtlarda tanıklanmadığı için, ilgili literatürde ‘sözde Karca’ (pseudo-glosses) olarak adlandırılmaktadır. Çalışmamızda, altı ‘sözde Karca’ kelime ele alınmış ve bunlar için (Pre-)Proto-Türkçeye kadar dayanan etimolojiler önerilmiştir. Bizanslı yazarların eserlerinde Karca olarak ortaya çıkan bu sözcüklerin Urartularla temas hâlindeki Kimmerler veya Hurrilerle yakın ilişki içinde olan Turukkular aracılığıyla Anadolu’ya girmiş olabileceği öne sürülmüştür. Bu sebeple, Hurri-Urartuca ve Türkçenin söz varlıkları arasındaki toplam otuz yedi benzer kelime listelenmiş, bunların Urartucadan Türkçeye alıntılar olabileceği sonucuna varılmıştır. Bu karşılaştırmalara dayanarak, Pre-Proto-Türkçenin ses özelliklerine değinilmiştir. Kimmer nüfusunun kısmen Türkçe konuşanlardan oluştuğu ve dillerinin bir yandan ‘sözde Karca’ sözcüklerin kaynağı, diğer yandan Urartuca sözcüklerin alıcısı olduğu varsayımı en makul öneri olarak görülmektedir... 

Türkçe etimolojilerini vermeye çalıştığımız sözde Karca kelimelerin hepsi, Bizanslı yazarlar tarafından bazı yer isimlerini açıklarken verilmiştir. Karca yazıtlarda tanıklanmamış ve muhtemelen Karca olmayan bu sözcükleri Türkçeyle açıklamak var olmayan bir bağlantıyı kurmak olarak görülebilir. Ancak bir şekilde 6 ve 11. yüzyıl Bizanslı yazarların aklında Karca olarak kalan ve çok eski bir Türkçeyle açıklanabilecek bu kelimeler nereden gelmektedir? Burada iki açıklama mümkün görünmektedir.

Birinci açıklama, Türkçeyle yakından ilişkili bir söz varlığının MÖ. 7. yüzyılda Batı Anadolu’ya kadar nüfuz eden Kimmerlerle birlikte Anadolu dillerine girdiğidir. Ivantchik (1997: 13), Kimmerceden kalan dört isimden (Gime/ir, mTe-uš-pa-a, mDug-dam-me-i/Λύγδαμις, mSa-an-dak-KUR-ru) hiçbirinin kesin bir İranca etimolojisinin yapılamayacağını, iki ismin Anadolu dilleriyle bağlantılı olacabileceğini belirtmektedir. Buna göre, dilsel malzeme Kimmerlerin diline ve etnik kimliğine dair neredeyse hiçbir bilgi vermediğinden, dolaylı verilere başvurmak gerekmektedir. Ivantchik (1997: 53), çalışmasının sonunda Kimmerlerin İskitlerle yakından akraba İranlı bir halk olabileceği sonucuna varmaktadır. Ivantchik (2001: 339), aynı şekilde, Kimmerlerin Anadolu’ya geldiklerinde ‘Erken İskit’ kültürünü taşıdıklarını, Kimmer ve İskitlerin kültürel, dilsel ve etnik olarak birbirlerine çok yakın iki grup olduğunu belirtmektedir. Gerçekten de eldeki dilsel malzemeden Kimmerlerin diline dair kesin yargılara varmak imkânsızdır.

İkinci açıklama ise, Marcel Erdal (*) tarafından iki çalışmada dillendirilen Hurrice, Urartuca ve Türkçe arasındaki fonolojik, morfolojik, sentaktik ve tipolojik benzerliklerdir. Erdal, Hurri ve Oguz ~ Ogur ~ Guz ~ Gur etnonimlerinin benzerliğinin yanı sıra, Hurrilerin Turukku adıyla anılan kabilelerinden bahsetmekte ve Hurriler ile Türkler arasında önemli tarihî bağların olabileceğini öne sürmektedir. Erdal, iki çalışmasında da çok önemli morfolojik ve tipolojik benzerliklere değinmekle birlikte, leksikal benzerlikleri değerlendirme dışı bırakmıştır. M.Erdal dolaylı olarak ve yalnızca Hur. tan- “yapmak”: VB tan- “yapmak” karşılaştırmasını yapmakta, Hur. pal- “bilmek” ve ti- “demek” fiilleri gibi Türkçeye benzerlikleri açıkça görülenlerin de sayıca az olduğunu belirtmektedir. Ancak Hurri-Urartuca ve Türkçenin söz varlıkları arasında ciddi benzerlikler mevcuttur ve sayıları hiç de az değildir. Bu leksikal benzerlikler Hurri Urartuca ve Türkçenin tarih öncesi dönemlerdeki bir temasının somut kanıtları olarak gösterilebilir.

Orçun Ünal

"Sözde Karca Kelimelerin Kökeni ve Türkçedeki Hurri-Urartuca Leksikal Alıntılar Üzerine /detaylı pdf: 

*Filolog-Türkolog olan Prof.Dr. Marcel Erdal, Goethe Üniversitesi Türkoloji Bölümü'nün de başkanıdır.

***

SB Notlar:

1- Sakalar/İskitler İranî değildir, bunu öncelikle akademisyenlerimizin özellikle vurgulaması gerek. Eğer Kimmerler ile Sakalar soydaş ise Kimmerler de Türkçe konuşuyor demektir ki Dugdamme/Tugdamme adı Toktamış'ın adının kendisidir.

2- Turukkular (Turuk) bir Türk beyliğidir.

3- Karialıların ataları Pelasg ve Leleglerdir, her ikisi de ne Hint-Avrupalı ne de Grektir.

4- Urartu bölgesine İskitlerin yerleştiği bilinmekle birlikte, komşu ülkelerde de Türk boyları yaşamaktaydı. Asur kaynaklarında geçen İshguz (İşguz) ve Ashguz (Aş/Asguz), yani İç Oğuzlar, ya da As Oğuzlar işte bu Türk boylarıdır.

5 - Ek kaynak: Zaur Hasanov, "İskit" Etnonimin Okunuşu

* Teke, Ermenistan'da bulunmuş. Pre-Urartu, yani "Urartu öncesi" olarak adlandırılmış. Yanlış ve yönlendirmedir, çünkü bu tip açıklamada akılda kalacak olan şey "Urartu" sözcüğüdür. Ayrıca buradaki Teke gibi sancak ya da alem başlıkları birçok Saka/İskit kurganından (görselde solda Tagar/Sibirya) çıkmıştır. Bu yüzden de Saka/İskit demeleri gerekmektedir. Ayrıca ne Urartuların ne de Sakaların, Ermenilerle kesinlikle ilgisi yoktur.

SB

Thukydides: Truva - Anadolu - Hellas

"Troia Savaşı'ndan önce Hellas için bu isim kullanılmıyordu. 

Çünkü ülkenin bir birlik olduğunu gösterecek herhangi bir delil de bulunmamaktaydı."

1. Atinalı Thukydides Atinalılar ile Peloponnessoslular arasındaki savaşı anlatacak. Her şeyi başından itibaren anlatmasının nedeni bu savaşın diğerlerinden çok daha önemli olduğuna inanmasıdır. Üstelik hem Atinalılar hem de Peleponnessoslular bu dönemde en parlak çağlarını yaşıyorlardı. Diğer kentler ise iki taraftan birisini destekliyordu. Bu savaş öyle bir savaş oldu ki hem de Hellenler, hem barbarların bir bölümü bundan etkilendi. Kısacası tüm dünyayı etkisi altına alan bir savaş oldu. Olayları başından itibaren anlatacağım ama en eski dönemlerden başlamak pek de olanaklı değil. Çünkü bu dönemde yaşayanlar ya da savaşlar hakkında çok güvenilecek kaynaklarımız yok.


2. Hellas'ta ilk zamanlardan itibaren düzenli bir yaşam kurulmamıştır. Sürekli olarak göçler birbirini takip etmiş ve bu nedenle de daima yer değiştirilmiştir. Öte yandan hem karadaki hem de denizdeki ticaret de pek güvenli sayılmazdı. Çiftçiler kendilerini bile zor besliyorlardı. Yine kentler korunaklı bir hale getirilmiyordu. Bu nedenle insanların para biriktirme şansları yoktu. Ne de olsa her an birileri gelip topraklarını işgal edebilirdi. Bu şartlar altında yaşayan insanların sadece günü geçirmeyi düşünmeleri, diğer kentler üzerinde egemenlik kurmak gibi bir heveslerinin olmaması çok doğal karşılanırdı. En verimli topraklar sürekli olarak işgale uğruyordu. Örneğin Thesselia, Boiotia ve Peloponnessos'un Arkadia dışındaki toprakları. Bu bölgelerin topraklarının verimli olması halk arasında anlaşmazlıklara neden oluyordu. Anlaşmazlıklar savaşlarla sonuçlanıyor, bundan zarar gören ülke de yeni saldırganlar karşısında çaresiz kalıyordu. Attika'nın durumu ise daha farklıydı. Çünkü bu topraklar verimli değildi ve diğer yerlere uzaktı. Bu nedenle de ülkelerinden kaçıp daha güvenli bir yerde yaşamak isteyenlerin başvurdukları bir yer halini almıştı. Sonuçta Atina topraklarında her zaman aynı halklar yaşadı. Kentin büyümesinde de yeni gelen göçmenlerin büyük rolü oldu. Zaman ilerleyip Atina toprakları halka yetmemeye başladığı zaman onlar İonia topraklarına göçmenler göndermeye başladılar.


3. Troia Savaşı'ndan önce Hellas için bu isim kullanılmıyordu. Çünkü ülkenin bir birlik olduğunu gösterecek herhangi bir delil de bulunmamaktaydı. Deukalion'un oğlu Helle zamanında ilk defa Hellas isminin kullanıldığını sanmaktayım. Bu sırada ülkeye Pelasglar başka bir isim vermekteydiler. Daha sonraları Hellen ve oğulları Phtiotis ile birlikte yeni bir yönetim kurdular. Ardından da çeşitli kentlerden yardım istediler. İşte bu sırada Hellas adı kullanılmaya başlandı ancak bu isim çok uzun bir süre boyunca kullanılmadı. Aslında bu anlattıklarımın doğruluğunu Homeros bize göstermektedir. Homeros destanlarında Akhilleus ve dostları için Hellen adı kullanılmasına karşın onların tarafında savaşan diğer müttefikler Danaoslar, Argoslular veya Akhaialılar gibi isimler taşımaktadırlar. Hellenler'in karşılığı olan barbar kelimesi de sanırım bu dönemde kullanılmamaktaydı. Yani özetlemek gerekirse Troia Savaşı'ndan önce bu halklar bir arada hareket etmediklerinden ve yeterince güçlü olmadıklarından dolayı Hellen ismini kullanmamışlardır. Ayrıca birlikte bir deniz seferine çıkmaları da kendi aralarındaki bağları güçlendirmiştir.


4. Anlatılanlara bakılırsa denizlerde egemenlik kuran ilk kişi Minos'tu. Hellen Denizi'nde egemenlik kurmuş, Kyklades Adaları'nı ele geçirmiş ve Karialı yerlileri kovarak buraya kendi oğullarını yerleştirmişti. Vergi toplamak amacıyla da korsanlığı yok etmeye çalıştığı da bilinmektedir.


5. Eski Hellenler deniz kıyısında yaşayan barbarların topraklarına yaklaşmaya başladıkları zaman korsanlık faaliyetlerine başladılar. Aslında böyle yapmalarında onursuz hiçbir şey görmüyorlardı, aksine yaptıklarının kendilerine ün kazandırdığı bile söylenebilirdi. Çünkü korsanlık yapmak onların zenginleşmeleri yönünde önemli bir adımdı. Surları ya da herhangi bir korunağı olmayan kentlere saldırıyorlar ve kolayca zenginleşiyorlardı. Yine bu sayede ülkelerindeki zayıf insanları da besleme olanağı buluyorlardı. Günümüzde de deniz kıyısında yaşayan halklardan bazıları korsanlık yapmaya devam etmektedirler. Şairler kendilerine korsan olup olmadıklarını sorduklarında bundan gocunmazlar ya da bir hakaret olarak algılamazlar. Çünkü yaptıkları işin onursuzca bir iş olduğuna inanmazlar. Bu nedenle de soruya doğru bir şekilde yanıt verirler. Anakarada yaşayan halklar ise birbirlerinin topraklraını yağmalamakla geçimlerini sağlamaktaydılar. Örneğin Lokrisliler, Ozoller, Aitolialılar ya da Akharnaialılar'ın yaşam tarzları böyleydi. Bu insanların o zamandan kalma geleneklerinin günümüzde de silahlı olarak dolaşmalarına neden olduğunu söyleyebiliriz.


6. O zamanlar Hellener'in tamamı demirden yapılmış zırhlar giyerek dolaşırlardı. Silahların elden bırakılmamasının nedeni de evlerin ve yolların yeterince güvenli olmamasıydı. İşte o sıralar Hellas'ın tamamında olan şeyler bugün dağlık bölgelerde geçerliliğini sürdürmektedir. Zırhlardan ilk kurtulanlar Atinalılar'dı. Atinalılar çok daha yumuşak bir yaşam şeklini tercih etmeye başladılar. Kısa bir süre sonra para kazanmaya başlayan yaşlılar da ketenden yapılmış tuniklerini giymeyi bıraktılar. Ayrıca artık saçlarının başlarının tepesinde de toplamıyorlardı. İonialılar ise bu soydan geldiklerini göstermek amacıyla uzun süre geleneklerine uygun davranarak yaşamayı sürdürdüler. Günümüzde de kullanılan kısa tunikler ise ilk önce Peloponnessoslular tarafından giyilmeye başlandı. Önce en zenginleri ardından da diğerleri bu şekilde giyindiler. Beden eğitimi çalışmaları için soyunup, vücutlarına yağ sürme geleneği de Peloponnessoslular'dan çıkmıştır. Olimpiyat oyunlarında ilk zamanlar güreş müsabakalarında edep yerleri örtülürdü. Daha sonraları bu gelenek ortadan kalktı. Günümüzde barbarlar da boks müsabakalarında bir kuşak sererler. Eski Hellenler'in bugünkü barbarlar gibi bir yaşam sürdüklerini gösteren çok sayıda örneğimiz vardır.


7. Belli bir süre sonra yolculuklar daha kolayca yapılmaya başlandı. Bunun bir sonucu olarak da insanlar deniz kıyısında kentler kurmaya başladılar. Böylece hem ticaret kolaylaştı hem de kentlerin güvenliği arttırılmış oldu. Eskiden kurulmuş kentler ise korsanlıktan ve yağmacılıktan olan korkuları nedeniyle iç kısımlara doğru yönelmeye başladılar. Bunda da haklıydılar. Çünkü herkes bir diğerinin topraklarını yağmalamaya devam ediyordu.


8. Adalardakiler de korsanlık yapıyorlardı. Karialılar ve Phoinikeliler bu konunun başını çekiyorlardı. Şöyle bir örnekle söylediklerimizi ispatlayalım. Atinalılar Delos'u yağmaladıkları zaman tüm mezarları açtırdılar. İşte o zaman kentteki ölü gömme biçimlerinin ve mezara konulan eşyaların Karialılar'ın gelenekleriyle aynı şekilde olduğu ortaya çıktı. Minos denizlerde egemenlik kurduğu zaman yolculukların kolaylaşmasını sağlamak amacıyla korsanlıkla mücadele etmeye başlamıştı. Hatta bununla da yetinmeyerek korsanların topraklarını birer koloni haline getirdi. Bu nedenden dolayı kıyıdaki kentler güçlenmeye başladılar. Bir yandan kentlerine yeni surlar yapıyorlardı, bir yandan da evlerini sağlamlaştırıyorlardı. Bu sırada zenginler zayıf insanların üzerinde egemenlik kurmaya başladılar. Zenginleşmeye başlayan kentler de diğer kentler üzerinde aynı şeyi yaptılar. Evet, Hellenler'in Troia Savaşı'na başlamadan önceki durumları böyleydi.


9. Sanırım Agamemnon'un Hellen donanmasını oluşturmasının asıl nedeni müttefiklerinin Tyndareios'a ettikleri yemine bağlı kalmalarıydı. Peloponnessos tarihi hakkında elle tutulur araştırmalar yapanların söylediklerine bakılırsa Pelops Asya'dan geldiğinde çok zengindi. Buna rağmen zengin olmayanların işine geldiğinden dolayı ülkeye ismini vermek gibi bir üne kavuştu. Ardından Pelops'un soyundan gelen Eurystheos, Attika'da Herakles oğulları tarafından öldürüldü. Bunun üzerine Eurysthenos'un dayısı olan Atreus akrabalık ilişkilerini kullanarak Mykenai topraklarını ele geçirdi. Aslında Atreus, Khrysippos'u öldürmesinden dolayı babasından kaçıyordu. Bu sırada Eurystheos'un halen ülkesine geri dönmemesinden ve Herakles oğullarından çekinen Mykenai halkı da Atreus'un ülkelerinin başına gelmesine ses çıkarmadılar. Böylece Pelops'un soyu Perseus'un soyundan daha ön plana çıkmayı başardı. Evet, Agamemnon'un güvendiği şey buydu. İnsanları isteyerek değil, aba altından sopa göstererek bir araya toplamayı başarmıştı. Sefere çıkılırken en çok gemisi olan da Agamemnon'du. Hatta Homeros, onun Arkadialılar'a bile gemiler verdiğinden bahsetmektedir. Yine kendisine krallık asası verildiğinde Argos ve başka birçok yerde hüküm sürdüğünden söz edilmektedir. Diğer taraftan Agammenon anakrada yaşıyordu ama belli bir donanma gücüne de sahipti. Yoksa adalarda yaşayanlara söz geçiremezdi. Troia Savaşı'ndan önce durum bu şekildeydi.


10. Kimileri Troia Savaşı'nın anlatıldığı kadar önemli bir savaş olmadığını iddia ederler. Buna da Mykenai kentinin yeterince büyük olmaması delil gösterirler. Ancak bu yanlış bir yaklaşımdır. Örneğin Lakedaimonialılar'ın kentlerinin yıkıldığını düşünelim. Sadece binaların temelleri geri kalsın. Bundan birkaç kuşak sonra yaşayanlar kendi güçleriyle Lakedaimonialılar'ın güçlerini karşılaştırıken doğru bir yargıya varabilirler mi? Ancak Lakedaimonialılar Peloponnessos topraklarının yaklaşık beşte ikisinde oturuyorlar. Başka birçok kente komuta etmelerine karşın kentleri ve tapınakları çok da güzel değildir. Ayrıca eski Hellen geleneklerine bağlı kalarak küçük yerlerde yaşamayı sürdürüyorlar. Ancak Atina'nın başına aynı şeyler gelse gelecek kuşaklar onların bugün sahip olduğundan çok daha fazlasına sahip olduklarını düşüneceklerdir. Bu nedenle önemli olan kentlerin dış görünüşleri değil asıl güçleridir. Eskiden dış görünüşe daha fazla önem verilirken günümüzde durum böyle değildir. Yine Homeros'un şiirlerini nasıl güzelleştirebilen bir insan olduğunu da hesaba katarsak Troia Savaşı'nın sanıldığı kadar önemli olmadığı ortaya çıkar. Homeros şiirlerinde Boiotialılar'ın yüz yirmi kişilik, Philoktetos'un da elli kişilik gemilerinden bahsediyor. Diğer gemilerin ise listesini vermiyor. Bence böyle yapmasının nedeni en büyük ve en küçük gemilerin isimlerini saymak istemesidir. Ayrıca Philoktetes'in gemisindeki tüm okçuların aslında asker de olduklarını iddia etmiştir. Zaten yolculukta başka yolcuların olması da anlamsız olurdu. Gemiler de eski korsan gemilerine benziyordu. Bu nedenle gemilerini korumak için başka gemileri yanlarına almış olmaları olanaksızdı. O halde en büyük ve en küçük gemilerin aldıkları asker sayısı bilindiğine göre ve diğer gemilerin de içinde bu ikisi arasında bir sayıda asker bulunduğuna göre, sefere katılım pek de abartıldığı gibi değildir.


11. Katılımın az olmasının nedeni yeterince insan bulunamaması değil, yeterince paralarının olmamasıydı. Çünkü yiyecek sıkıntısı çekiyorlardı ve sadece besleyebilecekleri kadar askeri yanlarına almışlardı. Ancak Hellenler savaşı kazandılar. Zaten kazanmasaydılar karargahlarını korurlar mıydı? Bir kısmı da savaştan sonra Khersonesos'ta çiftçilik ve haydutluk yaparak geçimlerini sağlamışlardır. Düşmanları dağınık bir şekilde yer aldığından dolayı Troialılar'ın kendilerine on yıl boyunca direnmeleri doğaldı. Ancak yiyecek sıkıntısı nedeniyle Hellenler sadece kendi ordugahlarını korumak amacıyla orada kalanlarla Troialılar'ın karşısına çıkmışlardı. Bu durum da savaşın süresinin uzamasına neden oluyordu. Aslında Troia kenti çok daha kısa bir süre içinde ele geçirilebilirdi. Ama yiyecek kıtlığı buna izin vermedi. Bu nedenden ötürü de çok da önemli bir sefer olmayan Troia Seferi sanki diğerlerinden çok daha önemliymiş gibi göründü ve haksız bir ün kazandı.


12. Troia Savaşı'ndan sonra da Hellas'tan çeşitli göçler yaşandı. Yeni koloniler kuruldu bu nedenle de ülkenin gelişimi için gereken huzur bir türlü sağlanamadı. Troia Savaşı'ndan dönen Hellenler anakaradaki çok şeyi değiştirdiler. Eskiden vatandaş olanlar bu haklarını kaybetti. Savaştan sadece atmış yıl sonra Boiotialılar, Thesselialılar tarafından Arne'den çıkarıldılar ve bugünkü Kadmeia topraklarına yerleştiler. Eskiden Troia Savaşı'na da katılan Kadmeialılar bu topraklarda yaşarlardı. Savaştan seksen sene sonra ise Dorlar ve Heraklesoğulları Peloponnessos'u ele geçirdiler. Hellas'ta barışın sağlanması için daha uzun bir geçmesi gerekiyordu. Sonuçta barış sağlandıktan sonra koloniler kurulmaya başlandı. Atinalılar İonia'da, Peloponnessoslular ise Sicilya ve İtalya'da koloniler kurdular. Ayrıca Hellas civarında da yeni koloniler kuruldu. İşte bu kolonilerin kurulmaları Troia Savaşı'ndan sonra gerçekleşmiştir.


13. Artık Hellas zenginleşmeye başlamıştı. Bunun sonuçlarından biri de eskiden babadan oğula geçen krallıkların yerine tyranlıkların kurulmaya başlaması oldu. Daha sonra da donanmalar oluşturuldu. Bugünkü gemilere en çok benzeyen gemiler ilk defa Korinthoslular tarafından yapılmıştır. Korinthoslu Ameinokles'in Samoslular'a dört adet üç kürekli yaptığını da biliyoruz. Ameinokles Samos'a Troia Savaşı'ndan üç yüz sene sonra gelmiştir. İki kent arasındaki ilk deniz savaşı ise Korinthoslular ve Korkyranlılar arasında gerçekleşmiştir. Bu savaşta da Troia'dan iki yüz atmış sene sonra gerçekleşmiştir. Korinthos kenti deniz kıyısında kurulmuştur ve çok uzun zamandan bu yana ticaret amacıyla işlettikleri bir limanları vardır. Öte yandan Hellenler için karadan yapılacak yolculuklar deniz yolculuğuna göre daha güzeldi. Peloponnessos'ta yaşayan Hellenler de Korinthos üzerinden yolculuk yaparak diğer Hellenler'in yanına gidebiliyorlardı. Bu nedenle kimi şairler Korinthos'a 'mutlu' sıfatını takmışlardır. Zaman içinde deniz yolculuklarının sayısı artmaya başladı. Korinthoslular da denizlerdeki korsanlığı ortadan kaldırarak bölgeyi güvenli bir hale getirmek istediler. Böylece gün geçtikçe daha fazla zenginleşmeye başladılar. İonialılar'ın donanma kurmaları ise Pers kralı Kyros ve oğlu Kambyses zamanına denk gelmektedir. Bu sayede Pers egemenliği ile mücadel etmek niyetindeydiler. Kyros ile aynı zamanlarda yaşayan Samos tyranı Polykrates ise donanması sayesinde Rhenia'yı ele geçirdi. Bu arada Massilia kentni de kuran Phokaialılar Kartacalılar ile yaptıkları deniz savaşından zaferle ayrıldılar.


14. Dönemin güçlü donanmaları bunlardı. Troia Savaşı'ndan sonra yapılan gemiler ya uzun ya da üç sıra kürekliydiler [MÖ 485 - SB]. Kambyses'in ölümünden sonra Pers imparatorluğunda Dareios başa geçti. Dareios zamanında Sicilya ve Korkyra tyranlarının çok büyük donanmaları bulunmaktaydı. Evet, Kserkses gelmeden önce Hellas'taki büyük donanmalar bunlardı. Bu sırada Atinalılar'ın ve Aiginalılar'ın sadece birkaç gemileri bulunmaktaydı. Bu gemiler de genelde elli kürekliydi. Atinalılar, Aiginalılar ve Persler ile savaştıkları sırada Themistokles'in çabasıyla büyük bir donanma oluşturmuşlardır. Ancak bu gemilerin de boydan boya güverteden oluştukları söylenemez.

THUKYDİDES (MÖ 460-400)

PELOPONNESSOS SAVAŞLARI

* Atinalılar ile Spartalılar arasındaki savaş 27 yıl sürmüştür (MÖ. 431-404).
* Thucydides Herodot'un öğrencisidir, araştırmacı ve metodik çalışan bir tarihçidir. Sekiz bölümden oluşan kitabının, bölüm ve paragraf numaralandırılmasını kendisi yapmamıştır. Sicilyalı Diodorus dokuzuncu ve onüçüncü kitaplarının da olduğunu söyler.
* Truva Savaşı'ndan önce Hellenler diye bir tanım yok.
* "Karialıların mezar geleneği ile aynıydı" demek, bu geleneğin Atina'ya Karia'dan, yani Anadolu'dan gitti demektir. Karialılar "Grek" değildir.
* Homeros'ta verilen gemi ve ölü asker sayısı demek ki sonradan ilave edilmiş.
* Dare'e göre 10 yıl süren Truva savaşının 7,5 yılı ateşkes ile geçmiştir. 
* Hellenlerin savaşı kazanmaları ihanetin içeriden gelmiş olmasıdır.
* Truva savaşından sonra da Akhalar zenginleşir, dinlerini Anadolu'ya göre şekillendirir Hatta MÖ 6.yy da "kanun yapıcı" lakaplı Atinalı Solon bile yazıyı Anadolu'da öğrenmiştir.
* Khersonesos adında 3 kent var: 1.) Antik çağda Hellespontos’un Avrupa yakasında Gelibolu Yarımadası’nı içine alan bölge. 2.) Kırım’ı içine alan bölgeye adını veren kent. 3.) Girit Adası’nın kuzeyinde Herakleion’un doğusunda sahil kenti.
* İlyada destanı Anadolulu olan Truvalılara aittir, Hellenlere değil, bunu Homeros, her ne kadar tahrifat yapılmışsa da, çok açık bir şekilde belli eder.
* Altta Halikarnas'tan okuyacağımız bölümlerde geçen Pelasglar için not: Onlar ne Grek, ne de Hint-Avrupa dilliydi. İonyalılar Pelasgların torunlarıdır.

SB.



"Before the Trojan war there is no indication of any common action in Hellas,nor indeed of the universal prevalence of the name; on the contrary, before the time of Hellen, son of Deucalion, no such appellation existed, but the country went by the names of the different tribes, in particular of the Pelasgian....." link

Halikarnas Balıkçısı  "Anadolu’nun Sesi"

Grekler erken tarihleri hakkında hiçbir şey bilmiyorlardı. Eski Mısır’daki gibi bir krallar listeleri yoktu; olayların tarih sırasını kaydeden bir kronolojileri de yoktu. Ancak hangi olayın hangi Olimpik yarıştan sonra ya da önce olduğunu bildiriyorlardı. Onların en öndegelen tarihçileri Thukydides (Peloponez savaşına değgin kitabının başında) Greklerin geçmişleri hakkında yazdığı üç beş sayfada da "Günümüzden önce önemli tarihsel bir olay olmadı” diyerek kesip atar. Grekler kendilerinin ”Pelaj”lardan (Pelasg) gelme olduklarını iddia ederler. Pelaj (Deniz Halkı) sözü, kendilerinden önce Anadolu'da karışan halklara verdikleri genel addır. Thukydides şöyle der; "Troya savaşından önce, Hellas'ın (Yunanistan'ın) bir savaşa girişmiş olduğuna dair hiçbir kayıt yoktur. Zannıma göre memleketimize eskiden Hellas denilmiyordu... Dukalyon'un oğlu Helen zamanında bu ad hiç yoktu."... Bunun hakkında en güzel kanıt Homeros'ta bulunur.


Troya savaşından çok sonra doğduğu halde, toplu olarak bütün kuvvetlere Hellenik demez. Onun yerine Akhilleus'tan yana olanlara ki; aslen Hellen idiler, Danaoi, Akhai ve Argoslular der. Bundan şu gerçekler anlaşılır: Homeros, Hellen sözünü ve soyunu bilmiyor. Böyle bir tarif Homeros'tan çok sonra uyduruluyor. Homeros Yunanistan'da bulunan Danaoi, Akhai ve Argosluları Anadolu'da bulunan İyonlılarla aynı soydan saymıyor. Ve İyon, Eol ve Dor'ların Yunanistan'dan lehçeleriyle birlikte Anadolu'ya gelip yerleştiklerini bilmiyor. Öyle bir şey olsaydı, herkesten önce Homeros bilirdi. Homeros ve kendisi gibi İyonları Anadolulu ve doğal olarak İyon lehçesini Anadolulu bir lehçe sayıyor. Bunlardan başka, bir çeşit Grekçe konuşan Troyalıları ve bu arada kendisini Akhai, Danaoi ve Argoslular soyundan saymıyor. Homeros kendi dilini konuşmayanları barbar saymıyor. Homeros'ta barbar telakkisi ve sözü yoktur. Yalnız bir kere "barbarofon" sözcüğünü kullanır, o da bambaşka bir anlamda. Bu saydıklarımı Homeros bilmiyordu da, ondan altı yüzyıl ya da üç yüzyıl sonra gelmiş olan Atinalılar mı biliyorlardı? Nereden? Yazılı vesika yok, mermer üzerine ya da vazo üzerine yazı yok. Bu konuyu adamakıllı ele almazdan önce kimi bilgiler vermek zorundayız.


Hellen adı Yunanistan demek olan Hellas sözünden gelir. Hellenler Hellaslılar demektir. Hellas sözünü de Tesalya’nın bir köşeciğinden aldılar ve bütün Yunanistan halkına malettiler. Grek ve Greece (Yunanistan) adlarına gelince: Yunanlılar Güney İtalya'ya yayılmışlardı. Bu arada Napoli'nin yanında Küme (Cumae) şehrini kurdular. Küme'lilere Latinler Graei, sonradan Graeci dediler. Grek ve Gres adları oradan kalmadır. Yakın bir geçmişten beridir ki, bu adlar geçer akçe oldular.


Burada dil sorununu ele almak gerek. Dilin kültüre etkisi inkâr edilmez. Dilin önemini teslim etmekle beraber, ayrıcalıkları hiç kabul etmeyen genellemelerden (generalisation) sakınmalı. Örneğin, "Her kadın anadır" gibi. Dil de, her zaman bir kültürün başlıca faktörü değildir. Dil biçilmiş kaftan gibi hazır olarak bir toplumun tepesine paraşütle inmez. Toplumun yapısı dili etkileyip geliştirir. Her dilin kendine göre bir canlılığı ve yayılma gücü vardır. Bu yayılışın dili kullanan ulusun politik ya da askersel yayılışıyla ilgisi yoktur. Grekçe, bu güçlü dillerin biri olarak yayılmıştır. Yayılırken de çevresindeki dillerden sözcükler alarak zenginleşmiştir çok. Klasik sayılan Grekçe'nin hiç olmazsa yarısı çevresindeki dillerdendir. Pelaj denilen toplumların bu işte payı büyüktür.


Grekçe başlıca üç lehçeye ayrılır; 1 – Eol lehçesi Batı Kuzey Anadolu'da, 2 - İyon lehçesi Batı Anadolu İzmir dolaylarında, 3 - Dor lehçesi Güneybatı Anadolu'da.


Bu lehçelerin hepsi de, Dorların güya Yunanistan'ı istila etmesi üzerine, Yunanistan’dan kaçan Greklerce Anadolu'ya getirildiği sanılır. Eol lehçesi Tesalya'dan, İyon lehçesi Attika'dan (Atina dolayları), Dor lehçesi de Peloponez'den (Mora Yarımadası). Bu böyle sayılıyor, ama bilginler hâlâ kafa ve yargı birliğine varamadılar bu konuda.


Her şeyi üstün ırk Yunanistanlı Greklerden getirmek Greklere ve batıklara hoş geldiği için, İyon uygarlığını yaratanları Yunanistan'dan getirmek eğilimi kuvvetlidir. Ama gelin görün ki; Dorların istilasını doğrulayan ne bir taş, ne bir yazı, ne de başka bir belit bulunmuştur. Son arkeolojik araştırmalar Dor istilasını gösteren bir ize rastlamamıştır. Sonra İyon lehçesinin Attika lehçesinden farklı olduğu anlaşılmıştır. Buna rağmen kimi batıklar I.Ö. 3200 yıl önce Atina'da ve Anadolu'da lehçeler teype alınmış da, şimdi teypler bulunmuş gibi konuşuyorlar. Batılılarca lehçeye verilen önem Anadolu uygarlığını Atina'ya bağlamak gayretinden ileri geliyor. Elde yalnız Pausaniyas ve Strabon'ları var. 


Pausaniyas l.Ö. 200 yılına doğru yaşamış bir Sipylos'ludur (yani İzmirli). Romalılar zamanında olan çoktan olup bitmiştir. Pausaniyas 1700 yıl önceki lehçeler hakkında tanıklık edemez. Lehçe gibi oynak ve değişici bir nesne "oradaki insanlarla konuştum, bin beş yüzyıl önce şöyle derlermiş" diye kulaktan dolma laflarla lehçelerin akımı tayin edilemez. "Öyle diyenler" nereden biliyorlar?


Pausaniyas ancak gözüyle gördüklerine "burada ve şimdiye" tanıklık edebilir. Ve bu tanıklıklarının büyük değeri olur. Ama batıklar "laf" kabilinden bir ima bulunca, kadıya turfanda hıyar yetiştirircesine, hemen alıp önyargılarını ispat için iki bin sayfa yazıyorlar. Gelecek dünya süprüntülüğe atılacak kütüphaneler dolusu kâğıt bulacaktır.


Strabon'a gelince, l.Ö. 64 l.S. 19 yılına dek yaşamıştır. Anadolulu, Amasyalıdır. Pausaniyas hakkında söylenenleri, Strabon hakkında da tekrarlamayalım. Bu iki değerli tarihçinin ikisi de Anadoluludur.


Her şey İyonyalıların doğudan öteki toplumlarla beraber geldiklerini, onlarla karışarak, özel bir Anadolu ve İyon uygarlığı yarattıklarını gösterir. Batı, kendi tefsirleri için Herodot'ta (Herodotos) da bir dayanak bulur. Ama bu dayanağı bulurken çok önemli gerçekleri hasıraltı eder. Önce Herodot'un kendisi Grek değildi. Babası Likses, amcası da Panyassis idi. Bu ad da Grekçe değil, öz Karya dilindendir. Ama Herodot, İyonca yazdığına göre Anadolu'nun İyon kültürüne ait bir insandır. Herodot Perslerin Anadolu'ya ve Yunanistan'a saldırışlarının tarihçisidir. 


Perslerden önce Anadolu Lidyalıların egemenliğindeydi. lyonya uygarlığında Lidya’dan çok yararlandı. Lidyalılar yüksek bir uygarlığa erişmişlerdi. İ.Ö. 8. yüzyılda parayı icat ettiler. Lidya lyonya'yı baskı altında bulundurmadı. Hatta İyonyalı olup Sardis'te yaşamış olan ozanlar var. Logograf Ksantos Sardis'liydi. Pers saldırısında, önce Lidya yıkıldı. Anadolu'nun Perslere karşı doğal müttefiki Yunanistan'dı. Kader birliği dolayısıyla Akdenizli Anadolu’nun, Akdenizli Yunanistan'a büyük bir sempatisi vardı o zaman. Ama Anadolu Yunanistan'la ittifak ettiğine sonraları bin pişman oldu.


Herodot, Halikarnas'ta sözü geçer büyük bir ailenin üyesiydi. Aileler arasındaki bir çatışmanın sonucu Herodot, Halikarnas'tan küskün ayrıldı. Ordan sürgün edilmiş gibiydi. Çatışma epeyce büyüktü: Herodot'un amcası Panyassis öldürüldü. Herodot Atina’ya gitti, orada çok iyi karşılandı. Atina'da "Pniks"den Atinalılara uzun uzadıya konuştu. Bu konuşması için Atina kendi sine on talent verdi -ki bu para, âdeta bir servetti o gün için-. Dinleyicilerinin arasında genç Thukydides vardı. Thukydides tarihçi olacağına andiçti. Herodot Atina'dan Sicilya'ya geçti, kitabını, yani "Historiya'yı -"serüven, araştırma" demektir- orada yazdı ve orada öldü. Atina'ya vardığında kitabı yazmamıştı, çünkü o zamanlar okuyucu sayılacak bir okur yazar kitlesi yoktu. 


Yazmaktan ziyade söylemek vardı, yani tiyatro. Tiyatronun gelişmesi kitap yokluğundandır. Herodot başlangıçta kitabını okunmak için değil, hikâye diye anlatılmak için yazmıştı, birçok hikâyemsi parçaları yapıtına onun için katmıştır. Bu masallar arasında Atinalı Solon'un, Lidya Kralı Krezüs'le (Kroisos) karşılaşması vardır. Bu masal Krezüs'e karşı Solon'un şahsında güya Atina ve Atinalıların üstün uygarlığını gösterir. Bu masal Herodot'un birinci kitabında yer aldığına göre Atinalıların nabzına göre verilen şerbetlerden saymak gerekir. Herodot çoğu masallarına şöyle başlar; "böyle diyorlar, ama ben sahi olduğunu sanmıyorum” ya da "böyle anlatıyorlar, ama gerçek mi değil mi bilmiyorum." Ama Solon'un Krezüs'le karşılaşması masalına böyle bir tümceyle başlamaz. 


Masalın özeti işte: - Solon, Krezüs'ü ziyaret eder. Krezüs ona birkaç gün sarayının zenginliklerini gösterir. Krezüs, kendisinin dünyanın en mutlu adamı olduğunu sanarak, Solon'a dünyanın en mutlu adamının kim olduğunu sorar. O da Hammurabi zamanından kalma "Fazilet iyidir, mefsedet kötüdür" yollu hikmetlerden -bir gömlek daha akı- ukala dümbeleklerine girişir. "Atinalı filan feşmekân vardı; çalıştı, çocukları, torunları oldu, sonra yurdu uğruna öldü, işte o en mutlu adamdı" der. Krezüs, "Eee, ikinci mutlu adam kimdi?" diye sorar. Solon, yine bir sürü uzun sakallı palavralar döker. Sıra üçüncüsüne gelir. O da öyle. Varılan sonuç şudur: İnsanın mutlu olup olmadığı, ömrünün nasıl sona erdiğine bağlıdır. Krezüs bu dersini alır. Günler gelir geçer, günün birinde Krezüs, Iran İmparatoru Kirus'un (Kserkses) tutsağı olarak, diri diri yakılmak üzeredir. Krezüs; Solon'u hatırlar, içini derin derin çekerek, "Solon! Solon!" diye seslenir. Kirus, Krezüs un niye öyle acı acı seslendiğini merak eder, Krezüs'ü önüne getirtip sorar. O da masalı anlatır ve Kirus kendi sonunun ne olacağını bilmediği için Krezüs'ü akıl hocası bir dost diye yanında alıkoyar.


Bu masal tarihsel bir gerçek olarak yüzyıllar, hatta bin yıllar boyunca gene ve gene tekrarlanmıştır. Plutark da masalı Herodot’tan kopya eder. Masal batıda kuşak kuşak çocuklara okutulup, Hellen hikmetinin derinliği övünülegelinmiştir. Oysa İranlılar ateşe taparlardı, ateşte yemek pişirilmezden önce bir sürü dinsel ayine başvururlardı. Perslerce özellikle ateşte insan yakmak, affedilmez günahların en büyüğü sayılırdı. Persler de insan yakılmayacağını, pekâlâ biliyordu. Hele son yıllarda Krezüs'le Solonun doğum ve ölüm tarihleri anlaşılınca Krezüs'ün Solon ile karşılaşamayacağı meydana çıkmıştır.


Masal Herodotça Atinalılara hoş görünmek için Atinalılardan alınma bir masaldı. Son yazılan kitaplarda -Bury'nin Yunanistan tarihinde- Atinalıların güzel masal uydurmadaki hayal güçleri alabildiğine övülür. Herodot "Historiya'sının sonuna doğru -sekizinci kitabında- Salamis deniz savaşında Kirus’un müttefiki genç ve güzel Halikarnas Kraliçesi Birinci Artemisia'nın kendi filosunun amirali olarak kendi filosuna kumanda ettiğini yazar. Atinalılar bir kadının kendilerine karşı savaşmasını erkekliklerine hakaret saydıkları için kraliçeyi diri olarak tutana dünyalar kadar para vaat ederler. Güneybatı Anadolu o zamanlar Grekçe konuşuyordu. Kraliçe doğal olarak kendisini Yunan kültürüne ait sansaydı, Yunanlılardan yana geçerdi ve Atina'da büyük saygı görürdü. Geçmedi. Sonuna dek savaştı. Filosunu tüm kurtardı, Halikarnas'a (Bodrum) döndü. 


Herodot, Artemisia'nın tedbirliliğinden, sakıncalı bir durumu realist bir görüşle değerlendirdiğinden büyük hayranlık ve saygıyla söz eder. Ama batılılar Herodot'un Artemisia'dan yana dil kullanışını, kendisinin Halikarnas'lılığına ve yurtseverliğine verirler. Bu tarihsel parçanın sekizinci kitabında yazıldığına göre, Atina'daki konuşmasında bundan söz etmediğine ve bunları Sicilya'da kitabına koyduğuna emin olabiliriz. Batıda son günlerde, milyonlarca dolar harcanarak, Kserkses'in Yunanistan'daki savaşlarına ait filmlerde, Artemisia Kserkses'e sulu sulu yaltaklanan bir orospu olarak gösterilmiştir. Oysa filmin- hazırlanmasında birçok anlı şanlı tarihçilere başvurulmuştu.


Herodot'un "Historiya"sı doğal olarak bir sürü yanlış bilgilerle doludur. Bunlardan başka, yüzyıllar süresince, yapıta yabancılar tarafından birçok şeyler eklenegelmiştir. En dikkatli çevirilerde, kimi tümceler ve bilgiler hakkında "sonradan eklenmiştir" denilmektedir. 


Salamis savaşı hakkında denilir ki, Kserkses'in savaşı oturup seyredebilmesi için, "Megara"da bir dağın tepesinin taşları taht şeklinde yontulmuştu denir. O taşın Kserkses için yontulmadığı ve çok eskiden beri oyuk olarak orada bulunduğu ve ona Pelops'un tahtı denildiği anlaşıldı. İzmir'de Sipylos (Yamanlar) Dağında Pelops'un tahtı denilen bir oyuk taş daha vardır. Pelops, Peloponez'e adını veren eski Anadolulu kahramandır. Bu efsane karanlığıyla birçok gerçekleri gizlemektedir. Herodot Karabel'deki Hitit kabartması hakkında da "bir Mısırlı Firavun" der. Bunları buraya not etmekteki amacımız lehçeler için söylenenlerin pek bel bağlanacak gerçeklerden olmadığına işaret etmektir. Nitekim Herodot lehçeleri anlatırken konuyu Arap saçına benzetir ve sonunda sorunun içinden çıkamaz. Anlatışını, bütün çapraşıklıklarıyla Türkçeye çevirip aşağıda sunuyoruz.


...Ve sonunda öğrendi ki; Lakedemon'lar (yani Ispartalılar) Don ırkının, Atinalılar da İyon ırkının en üstünleri idiler. Çünkü bunlar başlıca ırklardı. Biri eski zamanda Pelaj, öteki de Grek idi. Biri yurdundan hiç aynlmadı, öteki çok uzaklara gitti. Çünkü Kral Deukalion gününde onlar Etiya topraklarında yaşarlardı ve Hellen'ln oğlu Dorusun gününde Olimpos ve Ossa'nm altındaki topraklarda otururlardı. Oraya Hestiotis denilir. Onlar Hestiotis'ten Kadmos aşireti tarafından sürülünce Pindos'ta yerleştiler. Ve onlara Mesedne'li denildi. Oradan yine Driyopis'e uğradılar. Sonraları Driyopis'ten Peloponez'e geçtiler ve Doryalı denildiler. Ama Pelajlar hangi dili konuşuyorlardı? Bunu kesin olarak söyleyemeyeceğim. Ama, günümüzde Pelajlardan kalanlar ki; onlar Tirenlerin üzerindeki Kreston şehrini kurdular. (Ki onlar bir zamanlar, şimdi Doryalı denilen halkın komşuları idiler. O sıralarda ki, onlar Tessalyotis denen yerde idiler.) Hem de o, Pelajlar ki; Çanakkale'de Slaçe ve Plaçiya şehirlerini kurdular. (Bunlar Atina ve Pelaj olan ve sonra adlarını değiştiren bütün öteki şehirlerin hemşehrileri idiler.) Bunlardan anlaşılıyor ki, Pelajlar barbar bir dil konuşuyorlardı. Eğer Pelajlar bunlar gibi idiyseler, öyleyse Atinalılar ki, Pelaj ırkındandırlar, Grekliğe dönünce, yeni bir dil öğrendiler demektir. Çünkü Kreston ve Pelajyalılar bugünkü komşuları ile aynı dili konuşamamaktadırlar. Ama birbirleriyle aynı dildendirler. Ve oraya geldikleri zaman getirdikleri dile sıkı sıkı tutunmaktadırlar. Ama bana öyle geliyor ki, Grek halkı başladığından beri her zaman aynı dili kullanmıştır. Ama şu var ki, Pelajdan ayrıldıkları zaman dilleri zayıftı. Ve küçük bir başlangıçtan, büyük bir kalabalığa çoğaldılar. Çünkü onlara barbar uluslar katıldı. Bunların arasında sandığıma göre Pelajlar da vardı (-Herodot, Birinci Kitap, 54-58).


Herodot'un Spartalıları Hellen, Atinalıları Pelaj saydığı, kitabının burasından ve başka yerlerinden anlaşılıyor. Pelajlardan başka sık sık Karyalılardan ve Legellerden söz edilir. Herodot, kitabının başka başka yerlerinde Greklerin Pelaj, Pelajların Karyalı, Karyalıların Legel, Legellerin Pelaj ve Pelajların Grek olduklarını yazar. Strabon Frigya (Anadolu'nun boylu boyunca kuzey yanı) ile Misya (Anadolu'nun Bergama dolayları) halkını anlatmaya çalışırken, halk arası karışımına şaşar. (1-4, VI1-XII)


Kan karışımını gösterdiği için Herodot'tan şu tümcelerini de alalım: "Hatta onlar ki; Atina belediyesinde üyelik etmişlik iddiasındadırlar ve kendilerini kişizade sayarlar. Beraberlerinde zevce getirmediler, erkeklerini öldürdükleri Karya kadınları ile evlendiler. Bu nedenden ötürü, kadınlar kendi aralarında bir yasa yapıp, and içtiler ki; birbirlerini ve kızları, kocalarını kendi adlarıyla çağırmayacaklar ve onlarla birlikte yemek yemeyecekler. Çünkü onlar, babalarını, kocalarını ve oğullarını öldürmüşlerdi" (Birinci Kitap, 146-150).


Karyalılara karşı savaşılarak Anadolu'nun Greklerce işgali -yerinde tartışılacağı üzere- bir Atina uydurmasıdır. Herodot soy karışımına kitabının birçok yerinde değinir. Herodot'un ünlü Anadolulu düşünürü, Milet'li Thales hakkında şunları yazar-, "...Ama İyonya yenilmezden önce, Fenikeli ırkından olan Thales çok faydalı şu öğütte bulunmuştu, İyonyalıların hep bir mecliste toplanmalarını ve o toplanma yerinin İyonya'nın ortasında olan Teos'da (Sığacık) olmasını... (Birinci Kitap, 168-170). 


Thales'in Fenikeli olduğu ve İyonyalıların -Atina'dan hiç söz yok- Teos'ta toplanması, dikkate değer bir noktadır. Herodot Grekçe konuşmayanlara "barbar" der. Ama bu sözcüğü horlamak için kullanmaz ("barbar" sözcüğü "varvar" okunur. Tıpkı Türkçede "vırvır" sözcüğü gibi. Yani yabancı bir dilde "vırvır" eder, dermiş gibi). Herodot barbar saydıklarını çoğu kez uygarlıkta Greklere eşit görür. Kimi yol barbarları hor görürse, nedeni, bir süre Atina'da kaldığındandır. Çünkü Yunanistan hep hor görmüştür Anadolu'yu. Örneğin, Anadolulu "Kime" (bir kültür merkezi idi) şehir halkını tahkir için onlara "sizin tarihiniz bile yok." dediler. Kimelller de, "savaşmadık ki tarihimiz olsun!" diye cevapladılar. Bütün Anadolu çok haklı olarak aynı cevabı verebilirdi. (Anadolu’nun Sesi)

Halikarnas Balıkçısı

Hey Koca Yurd

SPARTA USULÜ

Hellenistan'da Sparta'lılar Hellen sayılırdı. Bunlar, savaşta yendikleri Messenia halkının hepsini de köle saydılar. Onları en murdar, en alçaltıcı işlerde kullandılar. Üstelik köle olarak yaşayıp öleceklerini unutmasınlar diye, kısa aralıklarla, pek acıtıcı kamçı vuruşlarıyla sıra dayağına çekerlerdi onları. "Helot" denilen bu köleler çoğolıp başkaldırmasınlar diye de iki üç yılda bir, sürüler halinde öldürülürlerdi. Şöyle:

Öldürülecek adam, tekmeyle dizüstü çöktürülürdü. Onu öldürecek Sparta'lı kahraman, kölenin sırtına dizini bastırırdı. Sol eliyle kölenin saçlarını kavrar öldürülecek kölenin başını arkaya çekerdi. Böylece öldürülecek adamın gırtlağı tamamen açılırdı. Kahraman, sağ elinde tuttuğu bıçakla adamın gırtlağını keser, başını gövdesinden ayırıp yere atardı. Bir yandan da kanlar içinde can çekişerek debelenen gövdeyi tekmelerdi. Helot’ların moralleri onca bozulmuştu ki, bu hale başkaldıran yoktu. Sparta usulü köle kullanmak buydu. Atina usulü de bundan pek farklı değildi.

Hellenistan uygarlığı (Atina-Sparta Uygarlığı tamamıyla kölelik üzerine kuruluydu), derebeyliğinden şöyle böyle sıyrılınca, orada zengin, toprak sahibi ya da tüccar "oligarki"sinin borusu ötmeye koyuldu. 400.000 nüfuslu Atina kentinin seçimlerde oy verme hakkına sahip özgür hemşehrisi, yalnız elli bin kadar oligarktan ibaretti. Köleler ise iki yüz elli bin kadardı kentte. Bunlardan başka, Atinalıların "Liman haytaları” dedikleri ve Atina'nın deniz ticaretini yürütenler vardı. Oligark Atinalılardan ve onların "Pire limanının haytaları” diye adlandırdıkları zavallılardan, Atina'da oturanlara "Metiokos” deniliyordu. Bunların siyasal hakkı hiç yoktu. Toprak sahibi olamazlardı, ev-bark sahibi bile olamazlardı. Erkek! iseler, bir Atinalı kız ya da kadınla evlenemezler; kadın iseler Atinalı bir erkeğin eşi olamazlardı. Çoğu Anadolulu olan bunların kadınları ancak Heteir (bir çeşit metres ya da orospu) olabilirlerdi, örneğin, anlı şanlı Perikles, Anadolulu, 'Miletos’lu Aspasia ile evlenebilmek için Atina yargıçlarının önünde hüngür hüngür ağlayarak yalvarıp yakarmak zorunda kalmıştı.

Anadolulu Teos’lu (Seferihisar’lı) Protogoras ile yine Anadolulu Klazomenaili (İzmir’in Kilizman köyünden) Anaksagoras, Atina’da kaldıkça ‘Metiokos'tular.

Spartalılar gibi, Atinalılar da, tekmil savaş tutsaklarını köle edinirlerdi. Atinalılarca, Atinalı olmayan insan, aşağı çeşitten bir yaratık sayılırdı. Bundan dolayı, onlarca Atinalı olmayan insan, doğal olarak köle yaratılmıştı. En insancıl duygulu Atinalıların kanısı işte bu idi. Hatta filozof Aristoteles bile bu kanıdaydı ve bu kanısını yapıtlarında kesinlikle açıklardı. Böyle düşünüp inanan yalnız o değildi. Socrates’le Platon da aynı fikirdeydiler. Buna inanılınca da Atinalı olmayan herkes doğal olarak Atinalıların kölesi olmak için yaratılmıştı. Atina’da bir köle yargıç karşısında tanıklık etmeye çağrılınca, yalancı tanıklık etmesin diye, kendisine pek acı işkenceler edilirdi.

Atina’da üç çeşit köle vardı. Birinci çeşit: Oligarkların aile köleleriydi; bunlar üçten on beş-yirmiye kadar olabilirlerdi. Ev işlerini görürlerdi. Öyle ya, Atina’nın hür hemşehrisi, bütün aklını devletin ciddi işlerine vereceğine, kölesizlikten, yemek pişirip bulaşık yıkamakla mı uğraşsın? Köleler, zaten böyle pis işleri görmek için yaratılmışlardı. Oligark filozof —örneğin Platon— değişmez ve ebedî metafizik gerçekleri düşüneceğine evinin lağım çukurunu boşaltmakla mı uğraşsındı? Bu köleler zaten köle olarak yaratılmışlardı. Domuzluk edip de emir dinlemezlerse basardın kamçıyı gözlerini patlatana dek!

İkinci takım köleler, yapımevlerinde ve madenlerde, özellikle Atina’nın Laurion’daki gümüş madenlerinde ve endüstride çalıştırılan kölelerdi. Bunları emakçi saymalı. Bu madenlerde kullanılan köleler Sparta’nın Helot kölelerinden çok daha kötü
koşullar altında eziliyorlardı. Kimi Atinalının bin kölesi vardı. Gerekince bunları, belirli süreler için, başka Atinalılara kiralayabilirdi.

Üçüncü takım köle de devletin köleleriydi; belediye işlerinde kullanılırlardı. Köleler makine yerini tutuyorlardı, üstelik çok ucuzdular. Atina'nın köle bolluğu dolayısıyla ve batıklarca Hellen uygarlığı sanılan Sokrates, Platon, Aristoteles filozof üçlüsünün yaydığı mistik ve metafizik düşünce akımından ötürü insanoğlu, bin yılı aşkın bir sürede fen ve icattan, yani Anadolu'nun düşünce akımından uzak kalmış ve Copernicus ile Galileo zamanına dek karanlıklar içinde debelenmiştir.

Köle alım satımlarının merkezi Atina idi. Orada haraç mezat satılan, her ulustan kölelerin kaça satıldıklarını gösteren listeler bulunmuştur. Aynı yaşta ya da güzellikte olan erkek-dişi Anadolulu, İonyalı, Karialı ve Suriyelilerle Filistinliler, başka ulusların yerlilerine oranla daha yüksek fiyatla satılıyorlardı. Isa'dan Önce 5. ve 4. yüzyılda Anadolulu kölelerin önemli bir kısmı, Atina köle piyasasına şu yolda sürüklenip getiriliyorlardı: Batı Anadolulular. 

Pers saldırısı karşısında —Mısır'dan yardım isteyemezlerdi ya— ancak Hellenistan'dan yardım isteyebilirlerdi. Bu Pers tehdidi ortadan kalktıktan sonra, Pers saldırısının tekrarlanmasını önlemek için Atina ile Anadolu ve Anadolu'ya yakın adaların devletleri, daha doğrusu kentleri bir Delos Devletler Birliği kurdular. Bu birliğin üyesi olan Anadolulular, birliğe, tayfasıyla birlikte şu kadar savaş gemisi verecekler, gemi veremeyenler de para vererek yardım edeceklerdi. Böylelikle, Anadolulu birlik üyeleri, bağımsızlıklarını tüm koruyacaklardı. Birliğin başkanı olan Atina (nedeni sonradan görüleceği gibi) üyelerin gemi yerine para vermelerini yeğliyordu. Üyeler de gemi yerine para verme yolunu seçiyorlardı. Çünkü gemide tayfa olunca, yurtlarından uzak kalıyorlardı.

Birliğin parası Delos’ta, birlik başkanı Atina’nın muhafazasında idi. Vakta ki (Ne zaman ki -SB) Atina İmparatorluk oldu; Atina bahaneler uydurarak, "Müttefikler"i birlik üyelerinin para yardımlarını —düpedüz Türkçesi vergileri— artırıyordu. Üyeler mırın kırın etmeye başlayınca da onların sızlanmalarını susturmak için, kentlerine Atinalı bir garnizon dikiyordu. Sparta emperyalizmi ile Atina emperyalizmi arasında Peloponessos savaşı çıkınca kimi Anadolulular Atina'ya isyan ediyorlardı. İsyan bastırılınca bu Anadolulular köle olarak Atina’da satılıyordu.

Birliğe verilen paralar "Delos Hâzinesi’’ diye Delos'ta saklanırken, Atina, hâzineyi Atina'ya taşıdı ve onun bekçiliğine Tanrıça Athena atandı. Bu kez Anadolu kentleri, verdikleri vergiden başka, bir de Tanrıça Athena’ya bekçilik parası vermeye zorlandı. Bu da yetmedi; Delos hâzinesi (büyük çoğunlukla Anadoluluların parasıyla) iyice şiştikten sonra, Atina kenti ona tüm olarak elkoydu. Anadolu parasıyla Akropol’deki Parthenon Tapınağı, başka tapınaklar, birçok yapı ve anıtlarla Atina kenti süslendi.

Emekçilik ve emekçilerle sıkı sıkıya bağlı olan kölelik hakkında Anadolu, Atina ve Sparta'nın anlayışları arasındaki büyük fark belirtilmiştir. Oysa, ilkçağın birbirine zıt bu üç varlığı batılılarca, "Hellen" etiketli bir torbanın içine, hep birlikte tıkılır.

H.B. "Düşün Yazıları"

Lukianos Samosata’lıydı, Samosata şimdiki Samsat’tır*. Urfa’nın kuzey-batısında. Ona, yani Lukianos’a küfürbaz diyorlardı, çünkü Diyaloglarında tanrılarla alay eder. Yalnız, «Tarih nasıl yazılmalıdır» adlı kitabında şöyle yazıyor:


 / Tarihçinin korkunç ve ayartılmaz bir adam, açık sözlü bir gerçek savunucusu olmasını dilerdim; güldürü ozanının dediği gibi incire incir, kılıca kılıç demekten çekinmemesini, kin ya da tutkudan arınmış, acımasız bir nesnellikle davranmasını, ne çekingen ne utangaç tarafsız bir yargıç olarak her iki tarafa da, iyi niyetle eğilip herkese hakkını vermesini, yazılarında ülke ya da kent diye bir şey tanımayıp, hiç bir güç karşısında boyun eğmeyip, hiç bir krala önem vermeyip, şu ya da bu adam ne düşünecek diye aldırmayarak olayları oldukları gibi yazmasını dilerdim. / 

Bu satırları hemen hemen iki bin yıl önce yazan adam, nabza göre şerbet vermeli denilen Türkiye’de doğdu.... 

Halikarnas Balıkçısı...




*Samsat - Adıyaman, Kommenege Krallığına başkentlik yapmıştır.

__________

__________

Karialılar'dan Yunanlılar'a geçen Kalkan

Amazonlar MÖ.420

"...Karia'lı soyu da , o zamanlar soyların en ünlüsü ve en kalabalığı olmuş. Şu üç şeyi onlar bulmuşlardır ve Yunanlılar da onlardan almışlardır: Savaş başlığının üzerine konulan sorguç, kalkan üzerine işaretler kazımak bize onlardan geçmiştir ve bir de kalkanı tutmak için kulp yapmak da onların icadıdır; o zamana kadar kalkan elle kulpundan tutulmaz, boyundan geçirilen bir kayışla sol omuz üstüne alınır ve böyle kullanılırdı...." Heredot: Kitap I,171

"... this made the Carians too at that time by far the most respected of all nations. They invented three things in which they were followed by the Greeks: it was the Carians who originated wearing crests on their helmets and devices on their shields, and who first made grips for their shields; until then all who used shields carried them without these grips, and guided them with leather belts which they slung round the neck and over the left shoulder..."* Herodotus: Book 1,171 *This is the management of the Homeric “man-covering” shield, as shown in the Iliad. The shield is not carried on the arm, but hangs by a belt which passes over the left shoulder and under the right arm-pit; by a pull on the "telamon" it can be shifted so as to protect breast or back.

Homeric Armour

Tested by their ideas, their picture of political society, and their descriptions of burial rites, the presumed authors of the alleged expansions of the Iliad all lived in one and the same period of culture. But, according to the prevalent critical theory, we read in the Iliad not only large “expansions” of many dates, but also briefer interpolations inserted by the strolling reciters or rhapsodists. “Until the final literary redaction had come,” says Mr. Leaf — that is about 540 B.C. —“we cannot feel sure that any details, even of the oldest work, were secure from the touch of the latest poet.” 

Here we are far from Mr. Leaf’s own opinion that “the whole scenery of the poems, the details of armour, palaces, dress, decoration . . . had become stereotyped, and formed a foundation which the Epic poet dared not intentionally sap. . . . ” We now find  that “the latest poet” saps as much as he pleases down to the middle of the sixth century B.C. Moreover, in the middle of the sixth century B.C., the supposed editor employed by Hsistratus made “constant additions of transitional passages,” and added many speeches by Nestor, an ancestor of Pisistratus.

Did these very late interlopers, down to the sixth century, introduce modern details into the picture of life? did they blur the unus color? We hope to prove that, if they did so at all, it was but slightly. That the poems, however, with a Mycenaean or sub-Mycenaean basis of actual custom and usage, contain numerous contaminations from the usage of centuries as late as the seventh, is the view of Mr. Leaf, and Reichel and his followers.

Reichel’s hypothesis is that the heroes of the original poet had no defensive armour except the great Mycenaean shields; that the ponderous shield made the use of chariots imperatively necessary; that, after the Mycenaean age, a small buckler and a corslet superseded the unwieldy shield; that chariots were no longer used; that, by the seventh century B.C., a warrior could not be thought of without a breastplate; and that new poets thrust corslets and greaves into songs both new and old.

How the new poets could conceive of warriors as always in chariots, whereas in practice they knew no war chariots, and yet could not conceive of them without corslets which the original poet never saw, is Reichel’s secret. The new poets had in the old lays a plain example to follow. They did follow it as to chariots and shields; as to corslets and greaves they reversed it. Such is the Reichelian theory.

The Shield

As regards armour, controversy is waged over the shield, corslet, and bronze greaves. In Homer the shield is of leather, plated with bronze, and of bronze is the corslet. No shields of bronze plating and no bronze corslets have been found in Mycenaean excavations.

We have to ask, do the Homeric descriptions of shields tally with the representations of shields in works of art, discovered in the graves of Mycenae, Spata in Attica, Vaphio in Sparta, and elsewhere? If the descriptions in Homer vary from these relics, to what extent do they vary? and do the differences arise from the fact that the poet describes consistently what he sees in his own age, or are the variations caused by late rhapsodists in the Iron Age, who keep the great obsolete shields and bronze weapons, yet introduce the other military gear of their day, say 800–600 B.C. — gear unknown to the early singers?

It may be best to inquire, first, what does the poet, or what do the poets, say about shields? and, next, to examine the evidence of representations of shields in Mycenaean art; always remembering that the poet does not pretend to live, and beyond all doubt does not live, in the Mycenaean prime, and that the testimony of the tombs is liable to be altered by fresh discoveries.

In Iliad, II. 388, the shield (aspis) is spoken of as “covering a man about” ([Greek: amphibrotae]), while, in the heat of battle, the baldric (telamon), or belt of the shield, “shall be wet with sweat.” The shield, then, is not an Ionian buckler worn on the left arm, but is suspended by a belt, and covers a man, or most of him, just as Mycenaean shields are suspended by belts shown in works of art, and cover the body and legs. This (II. 388) is a general description applying to the shields of all men who fight from chariots. Their great shield answers to the great mediaeval shield of the knights of the twelfth century, the “double targe,” worn suspended from the neck by a belt. Such a shield covers a mounted knight’s body from mouth to stirrup in an ivory chessman of the eleventh to twelfth century A.D., so also in the Bayeux tapestry,  and on seals. Dismounted men have the same shield (p. 132).

The shield of Menelaus (III. 348) is “equal in all directions,” which we might conceive to mean, mathematically “circular,” as the words do mean that. A shield is said to have “circles,” and a spear which grazes a shield — a shield which was [Greek: panton eesae], “every way equal”— rends both circles, the outer circle of bronze, and the inner circle of leather (Iliad, XX. 273–281). But the passage is not unjustly believed to be late; and we cannot rely on it as proof that Homer knew circular shields among others. The epithet [Greek: eukuklykos], “of good circle,” is commonly given to the shields, but does not mean that the shield was circular, we are told, but merely that it was “made of circular plates.” As for the shield of Menelaus, and other shields described in the same words, “every way equal,” the epithet is not now allowed to mean “circular.” Mr. Leaf, annotating Iliad, I. 306, says that this sense is “intolerably mathematical and prosaic,” and translates [Greek: panton eesae] as “well balanced on every side.” Helbig renders the epithets in the natural sense, as “circular.” 

To the rendering “circular” it is objected that a circular shield of, say, four feet and a half in diameter, would be intolerably heavy and superfluously wide, while the shields represented in Mycenaean art are not circles, but rather resemble a figure of eight, in some cases, or a section of a cylinder, in others, or, again, a door (Fig. 5, p. 130).

What Homer really meant by such epithets as “equal every way,” “very circular,” “of a good circle,” cannot be ascertained, since Homeric epithets of the shield, which were previously rendered “circular,” “of good circle,” and so on, are now translated in quite other senses, in order that Homeric descriptions may be made to tally with Mycenaean representations of shields, which are never circular as represented in works of art. In this position of affairs we are unable to determine the shape, or shapes, of the shields known to Homer.

A scholar’s rendering of Homer’s epithets applied to the shield is obliged to vary with the variations of his theory about the shield. Thus, in 1883, Mr. Leaf wrote, “The poet often calls the shield by names which seem to imply that it was round, and yet indicates that it was large enough to cover the whole body of a man. . . . In descriptions the round shape is always implied.” The words which indicated that the shield (or one shield) “really looked like a tower, and really reached from neck to ankles” (in two or three cases), were “received by the poet from the earlier Achaean lays.” “But to Homer the warriors appeared as using the later small round shield. His belief in the heroic strength of the men of old time made it quite natural to speak of them as bearing a shield which at once combined the later circular shape and the old heroic expanse. . . . ”

Here the Homeric words which naturally mean “circular” or “round” are accepted as meaning “round” or “circular.” Homer, it is supposed, in practice only knows the round shields of the later age, 700 B.C., so he calls shields “round,” but, obedient to tradition, he conceives of them as very large. But, after the appearance of Reichel’s speculations, the Homeric words for “round” and “circular” have been explained as meaning something else, and Mr. Leaf, in place of maintaining that Homer knew no shields but round shields, now writes (1900), “The small circular shield of later times . . . is equally unknown to Homer, with a very few curious exceptions,” which Reichel discovered — erroneously, as we shall later try to show. 

Thus does science fluctuate! Now Homer knows in practice none but light round bucklers, dating from about 700 B.C.; again, he does not know them at all, though they were habitually used in the period at which the later parts of his Epic were composed. We shall have to ask, how did small round bucklers come to be unknown to late poets who saw them constantly?

Some scholars, then, believe that the old original poet always described Mycenaean shields, which are of various shapes, but never circular in Mycenaean art. If there are any circular shields in the poems, these, they say, must have been introduced by poets accustomed, in a much later age, to seeing circular bucklers. Therefore Homeric words, hitherto understood as meaning “circular,” must now mean something else — even if the reasoning seems circular.

Other scholars believe that the poet in real life saw various types of shields in use, and that some of them were survivals of the Mycenaean shields, semi-cylindrical, or shaped like figures of 8, or like a door; others were circular; and these scholars presume that Homer meant “circular” when he said “circular.” Neither school will convert the other, and we cannot decide between them. We do not pretend to be certain as to whether the original poet saw shields of various types, including the round shape, in use, though that is possible, or whether he saw only the Mycenaean types. As regards size, Homer certainly describes, in several cases, shields very much larger than most which we know for certain to have been common after, say, 700 B.C. He speaks of shields reaching from neck to ankles, and “covering the body of a man about.” Whether he was also familiar with smaller shields of various types is uncertain; he does not explicitly say that any small bucklers were used by the chiefs, nor does he explicitly say that all shields were of the largest type. It is possible that at the time when the Epic was composed various types of shield were being tried, while the vast ancient shield was far from obsolete.

To return to the size of the shield. In a feigned tale of Odysseus (Odyssey, XIV. 474–477), men in a wintry ambush place their shields over their shoulders, as they lie on the ground, to be a protection against snow. But any sort of shield, large or small, would protect the shoulders of men in a recumbent position. Quite a large shield may seem to be indicated in Iliad, XIII. 400–405, where Idomeneus curls up his whole person behind his shield; he was “hidden” by it. Yet, as any one can see by experiment, a man who crouched low would be protected entirely by a Highland targe of less than thirty inches in diameter, so nothing about the size of the shield is ascertained in this passage. On a black-figured vase in the British Museum (B, 325) the entire body of a crouching warrior is defended by a large Boeotian buckler, oval, and with échancrures in the sides. The same remark applies to Iliad, XXII. 273–275. Hector watches the spear of Achilles as it flies; he crouches, and the spear flies over him. Robert takes this as an “old Mycenaean” dodge — to duck down to the bottom of the shield. The avoidance by ducking can be managed with no shield, or with a common Highland targe, which would cover a man in a crouching posture, as when Glenbucket’s targe was peppered by bullets at Clifton (746), and Cluny shouted “What the devil is this?” the assailants firing unexpectedly from a ditch. A few moments of experiment, we repeat, prove that a round targe can protect a man in Hector’s attitude, and that the Homeric texts here throw no light on the size of the shield.

The shield of Hector was of black bull’s-hide, and as large and long as any represented in Mycenaean art, so that, as he walked, the rim knocked against his neck and ankles. The shape is not mentioned. Despite its size, he walked under it from the plain and field of battle into Troy (Iliad, VI. 116–118). This must be remembered, as Reichel 110 maintains that a man could not walk under shield, or only for a short way; wherefore the war chariot was invented, he says, to carry the fighting man from point to point (Leaf, Iliad, vol. i. p. 573). Mr. Leaf elaborates these points: “Why did not the Homeric heroes ride? Because no man could carry such a shield on horseback.”  We reply that men could and did carry such shields on horseback, as we know on the evidence of works of art and poetry of the eleventh to twelfth centuries A.D. Mr. Ridgeway has explained the introduction of chariots as the result of horses too small to carry a heavy and heavily-armed man as a cavalier.

The shield ([Greek: aspis]), we are told by followers of Reichel, was only worn by princes who could afford to keep chariots, charioteers, and squires of the body to arm and disarm them. But this can scarcely be true, for all the comrades of Diomede had the shield ([Greek: aspis], Iliad, X. 152), and the whole host of Pandarus of Troy, a noted bowman, were shield-bearers ([Greek: aspistaon laon], Iliad, IV. 90), and some of them held their shields ([Greek: sakae]) in front of Pandarus when he took a treacherous shot at Menelaus (IV. 113). The whole host could not have chariots and squires, we may presume, so the chariot was not indispensable to the écuyer or shield-bearing man. The objections to this conjecture of Reichel are conspicuous, as we now prove.

No Mycenaean work of art shows us a shielded man in a chariot; the men with the monstrous shields are always depicted on foot. The only modern peoples who, to our knowledge, used a leather shield of the Mycenaean size and even of a Mycenaean shape had no horses and chariots, as we shall show. The ancient Eastern peoples, such as the Khita and Egyptians, who fought from chariots, carried small shields of various forms, as in the well-known picture of a battle between the Khita, armed with spears, and the bowmen of Rameses II, who kill horse and man with arrows from their chariots, and carry no spears; while the Khita, who have no bows, merely spears, are shot down as they advance. Egyptians and Khita, who fight from chariots, use small bucklers, whence it follows that war chariots were not invented, or, at least, were not retained in use, for the purpose of giving mobility to men wearing gigantic shields, under which they could not hurry from point to point. War chariots did not cease to be used in Egypt, when men used small shields.

Moreover, Homeric warriors can make marches under shield, while there is no mention of chariots to carry them to the point where they are to lie in ambush (Odyssey, XIV. 470–510). If the shield was so heavy as to render a chariot necessary, would Homer make Hector trudge a considerable distance under shield, while Achilles, under shield, sprints thrice round the whole circumference of Troy? Helbig notices several other cases of long runs under shield. Either Reichel is wrong, when he said that the huge shield made the use of the war chariot necessary, or the poet is “late”; he is a man who never saw a large shield like Hector’s, and, though he speaks of such shields, he thinks that men could walk and run under them. When men did walk or run under shield, or ride, if they ever rode, they would hang it over the left side, like the lion-hunters on the famous inlaid dagger of Mycenae, or the warrior on the chessman referred to above (p. 111).

Aias, again, the big, brave, stupid Porthos of the Iliad, has the largest shield of all, “like a tower” (this shield cannot have been circular), and is recognised by his shield. But he never enters a chariot, and, like Odysseus, has none of his own, because both men come from rugged islands, unfit for chariot driving. Odysseus has plenty of shields in his house in Ithaca, as we learn from the account of the battle with the Wooers in the Odyssey; yet, in Ithaca, as at Troy, he kept no chariot. Here, then, we have nations who fight from chariots, yet use small shields, and heroes who wear enormous shields, yet never own a chariot. Clearly, the great shield cannot have been the cause of the use of the war chariot, as in the theory of Reichel.

Aias and his shield we meet in Iliad, VII. 206–220. “He clothed himself upon his flesh in all his armour” ([Greek: teuchea]), to quote Mr. Leaf’s translation; but the poet only describes his shield: his “towerlike shield of bronze, with sevenfold ox-hide, that Tychius wrought him cunningly; Tychius, the best of curriers, that had his home in Hyle, who made for him his glancing shield of sevenfold hides of stalwart bulls, and overlaid the seven with bronze.”

The shield known to Homer then is, in this case, so tall as to resemble a tower, and has bronze plating over bull’s hide. By tradition from an age of leather shields the Currier is still the shield-maker, though now the shield has metal plating. It is fairly clear that Greek tradition regarded the shield of Aias as of the kind which covered the body from chin to ankles, and resembled a bellying sail, or an umbrella unfurled, and drawn in at the sides in the middle, so as to offer the semblance of two bellies, or of one, pinched in at or near the centre. This is probable, because the coins of Salamis, where Aias was worshipped as a local hero of great influence, display this shield as the badge of the AEginetan dynasty, claiming descent from Aias. The shield is bossed, or bellied out, with two half-moons cut in the centre, representing the waist, or pinched — in part, of the ancient Mycenaean shield; the same device occurs on a Mycenaean ring from Aegina in the British Museum. 

In a duel with Aias the spear of Hector pierced the bronze and six layers of hide on his shield, but stuck in the seventh. The spear of Aias went through the circular (or “every way balanced”) huge shield of Hector, and through his corslet and chiton, but Hector had doubled himself up laterally ([Greek: eklinthae], VII. 254), and was not wounded. The next stroke of Aias pierced his shield, and wounded his neck; Hector replied with a boulder that lighted on the centre of the shield of Aias, “on the boss,” whether that means a mere ornament or knob, or whether it was the genuine boss — which is disputed. Aias broke in the shield of Hector with another stone; and the gentle and joyous passage of arms was stopped.

The shield of Agamemnon was of the kind that “cover all the body of a man,” and was “every way equal,” or “circular.” It was plated with twelve circles of bronze, and had twenty [Greek: omphaloi], or ornamental knobs of tin, and the centre was of black cyanus (XI. 31–34). There was also a head of the Gorgon, with Fear and Panic. The description is not intelligible, and I do not discuss it. A man could be stabbed in the middle of the belly, “under his shield” (XI. 424–425), not an easy thing to do, if shields covered the whole body to the feet; but, when a hero was leaping from his chariot (as in this case), no doubt a spear could be pushed up under the shield. The ancient Irish romances tell of a gae bulg, a spear held in the warrior’s toes, and jerked up under the shield of his enemy! Shields could be held up on high, in an attack on a wall garrisoned by archers (XII. 139), the great Norman shield, also, could be thus lifted.

The Locrians, light armed infantry, had no shields, nor bronze helmets, nor spears, but slings and bows (XIII. 714). Mr. Leaf suspects that this is a piece of “false archaism,” but we do not think that early poets in an uncritical age are ever archaeologists, good or bad. The poet is aware that some men have larger, some smaller shields, just as some have longer and some shorter spears (XIV. 370–377); but this does not prove that the shields were of different types. A tall man might inherit the shield of a short father, or versa.

A man in turning to fly might trip on the rim of his shield, which proves how large it was: “it reached to his feet.” This accident of tripping occurred to Periphetes of Mycenae, but it might have happened to Hector, whose shield reached from neck to ankles. 

Achilles must have been a large man, for he knew nobody whose armour would fit him when he lost his own (though his armour fitted Patroclus), he could, however, make shift with the tower-like shield of Aias, he said.

Fig. 1. “The Vase of Aristonothos”

The evidence of the Iliad, then, is mainly to the effect that the heroes carried huge shields, suspended by belts, covering the body and legs. If Homer means, by the epithets already cited, “of good circle” and “every way equal,” that some shields of these vast dimensions were circular, we have one example in early Greek art which corroborates his description. This is “the vase of Aristonothos,” signed by that painter, and supposed to be of the seventh century (Fig. 1). On one side, the companions of Odysseus are boring out the eye of the Cyclops; on the other, a galley is being rowed to the attack of a ship. On the raised deck of the galley stand three warriors, helmeted and bearing spears. The artist has represented their shields as covering their right sides, probably for the purpose of showing their devices or blazons. Their shields are small round bucklers. On the ship are three warriors whose shields, though circular, cover the body from chin to ankles, as in Homer. One shield bears a bull’s head; the next has three crosses; the third blazon is a crab.

Such personal armorial bearings are never mentioned by Homer. It is not usually safe to argue, from his silence, that he is ignorant of anything. He never mentions seals or signet rings, yet they cannot but have been familiar to his time. Odysseus does not seal the chest with the Phaeacian presents; he ties it up with a cunning knot; there are no rings named among the things wrought by Hephaestus, nor among the offerings of the Wooers of Penelope.

But, if we are to admit that Homer knew not rings and seals, which lasted to the latest Mycenaean times, through the Dipylon age, to the very late AEginetan treasure (800 B.C.) in the British Museum, and appear again in the earliest dawn of the classical age and in a Cyclic poem, it is plain that all the expansionists lived in one, and that a most peculiar ringless age. This view suits our argument to a wish, but it is not credible that rings and seals and engraved stones, so very common in Mycenaean and later times, should have vanished wholly in the Homeric time. The poet never mentions them, just as Shakespeare never mentions a thing so familiar to him as tobacco. How often are finger rings mentioned in the whole mass of Attic tragic poetry? We remember no example, and instances are certainly rare: Liddell and Scott give none. Yet the tragedians were, of course, familiar with rings and seals.

Manifestly, we cannot say that Homer knew no seals, because he mentions none; but armorial blazons on shields could be ignored by no poet of war, if they existed.

Meanwhile, the shields of the warriors on the vase, being circular and covering body and legs, answer most closely to Homer’s descriptions. Helbig is reduced to suggest, first, that these shields are worn by men aboard ship, as if warriors had one sort of shield when aboard ship and another when fighting on land, and as if the men in the other vessel were not equally engaged in a sea fight. No evidence in favour of such difference of practice, by sea and land, is offered. Again, Helbig does not trust the artist, in this case, though the artist is usually trusted to draw what he sees; and why should he give the men in the other ship or boat small bucklers, genuine, while bedecking the warriors in the adverse vessel with large, purely imaginary shields? It is not in the least “probable,” as Helbig suggests, that the artist is shirking the trouble of drawing the figure.

Reichel supposes that round bucklers were novelties when the vase was painted (seventh century), and that the artist did not understand how to depict them. But he depicted them very well as regards the men in the galley, save that, for obvious aesthetic reasons, he chose to assume that the men in the galley were left-handed and wore their shields on their right arms, his desire being to display the blazons of both parties. We thus see, if the artist may be trusted, that shields, which both “reached to the feet” and were circular, existed in his time (the seventh century), so that possibly they may have existed in Homer’s time and survived into the age of small bucklers. Tyrtaeus (late seventh century), as Helbig remarks, speaks of “a wide shield, covering thighs, shins, breast, and shoulders.”

Nothing can be more like the large shields of the vase of Aristonothos. Thus the huge circular shield seems to have been a practicable shield in actual use. If so, when Homer spoke of large circular shields he may have meant large circular shields. On the Dodwell pyxis of 650 to 620 B.C., a man wears an oval shield, covering him from the base of the neck to the ankles. He wears it on his left arm. 

Of shields certainly small and light, worn by the chiefs, there is not a notice in the Iliad, unless there be a hint to that effect in the accounts of heroes running, walking considerable distances, and “stepping lightly” under shields, supposed, by the critics, to be of crushing weight. In such passages the poet may be carried away by his own verve, or the heroes of ancient times may be deemed capable of exertions beyond those of the poet’s contemporaries, as he often tells us that, in fact, the old heroes were. A poet is not a scientific military writer; and in the epic poetry of all other early races very gross exaggeration is permitted, as in the Chansons de Geste, the old Celtic romances, and, of course, the huge epics of India. In Homer “the skill of the poet makes things impossible convincing,” Aristotle says; and it is a critical error to insist on taking Homer absolutely and always au pied de la lettre. He seems, undeniably, to have large body-covering shields present to his mind as in common use.

Small shields of the Greek historic period are “unknown to Homer,” Mr. Leaf says, “with a very few curious exceptions,” detected by Reichel in Book X. 15, where Diomede’s men sleep with their heads resting on their shields, whereas a big-bellied Mycenaean shield rises, he says, too high for a pillow. But some Mycenzean shields were perfectly flat; while, again, nothing could be more comfortable, as a head-rest, than the hollow between the upper and lower bulges of the Mycenzean huge shield. The Zulu wooden head-rest is of the same character. Thus this passage in Book X. does not prove that small circular shields were known to Homer, nor does X. 5 13. 526–530, an obscure text in which it is uncertain whether Diomede and Odysseus ride or drive the horses of Rhesus. They could ride, as every one must see, even though equipped with great body-covering shields. True, the shielded hero could neither put his shield at his back nor in front of him when he rode; but he could hang it sidewise, when it would cover his left side, as in the early Middle Ages (1060–1160 A.D.). The taking of the shield from a man’s shoulders (XI. 374) does not prove the shield to be small; the shield hung by the belt (telamon) from the shoulder.

So far we have the results that Homer seems most familiar with vast body-covering shields; that such shields were suspended by a baldric, not worn on the left arm; that they were made of layers of hide, plated with bronze, and that such a shield as Aias wore must have been tall, doubtless oblong, “like a tower,” possibly it was semi-cylindrical. Whether the epithets denoting roundness refer to circular shields or to the double targe, g-shaped, of Mycenaean times is uncertain.

We thus come to a puzzle of unusual magnitude. If Homer does not know small circular shields, but refers always to huge shields, whereas, from the eighth century B.C. onwards, such shields were not in use (disregarding Tyrtaeus, and the vase of Aristonothos on which they appear conspicuously, and the Dodwell pyxis), where are we? Either we have a harmonious picture of war from a very ancient date of large shields, or late poets did not introduce the light round buckler of their own period. Meanwhile they are accused of introducing the bronze corslets and other defensive armour of their own period. Defensive armour was unknown, we are told, in the Mycenaean prime, which, if true, does not affect the question. Homer did not live in or describe the Mycenaean prime, with its stone arrow-tips. Why did the late poets act so inconsistently? Why were they ignorant of small circular shields, which they saw every day? Or why, if they knew them, did they not introduce them in the poems, which, we are told, they were filling with non-Mycenaean greaves and corslets?

This is one of the dilemmas which constantly arise to confront the advocates of the theory that the Iliad is a patchwork of many generations. “Late” poets, if really late, certainly in every-day life knew small parrying bucklers worn on the left arm, and huge body-covering shields perhaps they rarely saw in use. They also knew, and the original poet, we are told, did not know bronze corslets and greaves. The theory of critics is that late poets introduced the bronze corslets and greaves with which they were familiar into the poems, but scrupulously abstained from alluding to the equally familiar small shields. Why are they so recklessly anachronistic and “up-to-date” with the corslets and greaves, and so staunchly but inconsistently conservative about keeping the huge shields?
Mr. Leaf explains thus: “The groundwork of the Epos is Mycenaean, in the arrangement of the house, in the prevalence of copper” (as compared with iron), “and, as Reichel has shown, in armour. Yet in many points the poems are certainly later than the prime, at least, of the Mycenaean age”— which we are the last to deny. “Is it that the poets are deliberately trying to present the conditions of an age anterior to their own? or are they depicting the circumstances by which they are surrounded — circumstances which slowly change during the period of the development of the Epos? Cauer decides for the latter alternative, the only one which is really conceivable in an age whose views are in many ways so naïve as the poems themselves prove them to have been.”

Here we entirely side with Mr. Leaf. No poet, no painter, no sculptor, in a naïf, uncritical age, ever represents in art anything but what he sees daily in costume, customs, weapons, armour, and ways of life. Mr. Leaf, however, on the other hand, occasionally chides pieces of deliberate archaeological pedantry in the poets, in spite of his opinion that they are always “depicting the circumstances by which they are surrounded.” But as huge man-covering shields are not among the circumstances by which the supposed late poets were surrounded, why do they depict them? Here Mr. Leaf corrects himself, and his argument departs from the statement that only one theory is “conceivable,” namely, that the poets depict their own surroundings, and we are introduced to a new proposition. “Or rather we must recognise everywhere a compromise between two opposing principles: the singer, on the one hand, has to be conservatively tenacious of the old material which serves as the substance of his song; on the other hand, he has to be vivid and actual in the contributions which he himself makes to the common stock.”

The conduct of such singers is so weirdly inconsistent as not to be easily credible. But probably they went further, for “it is possible that the allusions” to the corslet “may have been introduced in the course of successive modernisation such as the oldest parts of the Iliad seem in many cases to have passed through. But, in fact, Iliad, XI. 234 is the only mention of a corslet in any of the oldest strata, so far as we can distinguish them, and here Reichel translates thorex ‘shield.’”  Mr. Leaf’s statement we understand to mean that, when the singer or reciter was delivering an ancient lay he did not introduce any of the military gear — light round bucklers, greaves, and corslets — with which his audience were familiar. But when the singer delivers a new lay, which he himself has added to “the kernel,” then he is “vivid and actual,” and speaks of greaves and corslets, though he still cleaves in his new lay to the obsolete chariot, the enormous shield, and, in an age of iron, to weapons of bronze. He is a sadly inconsistent new poet!

Meanwhile, sixteen allusions to the corslet “can be cut out,” as probably “some or all these are additions to the text made at a time when it seemed absurd to think of a man in full armour without a corslet.” Thus the reciters, after all, did not spare “the old material” in the matter of corslets. The late singers have thus been “conservatively tenacious” in clinging to chariots, weapons of bronze, and obsolete enormous shields, while they have also been “vivid and actual” and “up to date” in the way of introducing everywhere bronze corslets, greaves, and other armour unknown, by the theory, in “the old material which is the substance of their song.” By the way, they have not even spared the shield of the old material, for it was of leather or wood (we have no trace of metal plating on the old Mycenaean shields), and the singer, while retaining the size of it, has added a plating of bronze, which we have every reason to suppose that Mycenaean shields of the prime did not present to the stone-headed arrow.

This theory of singers, who are at once “conservatively tenacious” of the old and impudently radical in pushing in the new, appears to us to be logically untenable. We have, in Chapter I, observed the same inconsistency in Helbig, and shall have occasion to remark again on its presence in the work of that great archaeologist. The inconsistency is inseparable from theories of expansion through several centuries. “Many a method,” says Mr. Leaf, “has been proposed which, up to a certain point, seemed irresistible, but there has always been a residuum which returned to plague the inventor.”  This is very true, and our explanation is that no method which starts from the hypothesis that the poems are the product of several centuries will work. The “residuum” is the element which cannot be fitted into any such hypothesis. But try the hypothesis that the poems are the product of a single age, and all is harmonious. There is no baffling “residuum.” The poet describes the details of a definite age, not that of the Mycenaean bloom, not that of 900–600 A.D.

We cannot, then, suppose that many generations of irresponsible reciters at fairs and public festivals conservatively adhered to the huge size of the shield, while altering its material; and also that the same men, for the sake of being “actual” and up to date, dragged bronze corslets and greaves not only into new lays, but into passages of lays by old poets who had never heard of such things. Consequently, the poetic descriptions of arms and armour must be explained on some other theory. If the poet, again, as others suppose — Mr. Ridgeway for one — knew such bronze-covered circular shields as are common in central and western Europe of the Bronze Age, why did he sometimes represent them as extending from neck to ankles, whereas the known bronze circular shields are not of more than 2 feet 2 inches to 2 feet 6 inches in diameter? Such a shield, without the wood or leather, weighed 5 lbs. 2 ozs., and a strong man might walk or run under it. Homer’s shields would be twice as heavy, at least, though, even then, not too heavy for a Hector, or an Aias, or Achilles. I do not see that the round bronze shields of Limerick, Yetholm, Beith, Lincolnshire, and Tarquinii, cited by Mr. Ridgeway, answer to Homer’s descriptions of huge shields. They are too small. But it is perfectly possible, or rather highly probable, that in the poet’s day shields of various sizes and patterns coexisted.

Archaeology of the Shields

Turning to archaeological evidence, we find no remains in the graves of the Mycenaean prime of the bronze which covered the ox-hides of Homeric shields, though we do find gold ornaments supposed to have been attached to shields. There is no evidence that the Mycenaean shield was plated with bronze. But if we judge from their shape, as represented in works of Mycenaean art, some of the Mycenaean shields were not of wood, but of hide. In works of art, such as engraved rings and a bronze dagger (Fig. 2) with pictures inlaid in other metals, the shield, covering the whole body, is of the form of a bellying sail, or a huge umbrella “up,” and pinched at both sides near the centre: or is like a door, or a section of a cylinder; only one sort of shield resembles a big-bellied figure of 8. Ivory models of shields indicate the same figure.  A gold necklet found at Enkomi, in Cyprus, consists of a line of models of this Mycenaean shield. 

Fig. 2. Dagger with Lion-Hunters

There also exists a set of small Mycenaean relics called Palladia, found at Mycenae, Spata and in the earliest strata of the Acropolis at Athens. They resemble “two circles joined together so as to intersect one another slightly,” or “a long oval pinched in at the middle.” They vary in size from six inches to half an inch, and are of ivory, glazed ware, or glass. Several such shields are engraved on Mycenaean gems; one, in gold, is attached to a silver vase. The ornamentation shown on them occurs, too, on Mycenaean shields in works of art; in short, these little objects are representations in miniature of the big double-bellied Mycenaean shield. Mr. Ernest Gardner concludes that these objects are the “schematised” reductions of an armed human figure, only the shield which covered the whole body is left. They are talismans symbolising an armed divinity, Pallas or another. A Dipylon vase (Fig. 3) shows a man with a shield, possibly evolved out of this kind, much scooped out at the waist, and reaching from neck to knees. The shield covers his side, not his back or front.

One may guess that the original pinch at the waist of the Mycenaean shield was evolved later into the two deep scoops to enable the warrior to use his arms more freely, while the shield, hanging from his neck by a belt, covered the front of his body. Fig. 4 shows shields of 1060–1160 A.D. equally designed to cover body and legs. Men wore shields, if we believe the artists of Mycenae, when lion-hunting, a sport in which speed of foot is desirable; so they cannot have been very weighty. The shield then was hung over one side, and running was not so very difficult as if it hung over back or front (cf. Fig. 5). The shields sometimes reach only from the shoulders to the calf of the leg. The wearer of the largest kind could only be got at by a sword-stab over the rim into the throat (Fig. 5). Some shields of this shape were quite small, if an engraved rock-crystal is evidence; here the shield is not half so high as an adjacent goat, but it may be a mere decoration to fill the field of the gem.

Fig. 5. Rings: Swords and Shields

Other shields, covering the body from neck to feet, were sections of cylinders; several of these are represented on engraved Mycenaean ring stones or on the gold; the wearer was protected in front and flank (Fig. 5).

In a “maze of buildings” outside the precincts of the graves of Mycenae, Dr. Schliemann found fragments of vases much less ancient than the contents of the sepulchres. There was a large amphora, the “Warrior Vase” (Fig. 6). The men wear apparently a close-fitting coat of mail over a chiton, which reaches with its fringes half down the thigh. The shield is circular, with a half-moon cut out at the bottom. The art is infantile. Other warriors carry long oval shields reaching, at least, from neck to shin. They wear round leather caps, their enemies have helmets. On a Mycenaean painted stele, apparently of the same relatively late period, the costume is similar, and the shield — oval — reaches from neck to knee. The Homeric shields do not answer to the smaller of these late and ugly representations, while, in their bronze plating, Homeric shields seem to differ from the leather shields of the Mycenaean prime.

Finally, at Enkomi, near Salamis, in Cyprus, an ivory carving (in the British Museum) shows a fighting man whose perfectly circular shield reaches from neck to knee; this is one of several figures in which Mr. Arthur Evans finds “a most valuable illustration of the typical Homeric armour.” The shield, however, is not so huge as those of Aias, Hector, and Periphetes.

I can only conclude that Homer describes intermediate types of shield, as large as the Mycenaean but plated with bronze, for a reason to be given later. This kind of shield, the kind known to Homer, was not the invention of late poets living in an age of circular bucklers, worn on the left arm, and these supposed late poets never introduce into the epics such bucklers.

What manner of military needs prompted the invention of the great Mycenaean shields which, by Homer’s time, were differentiated by the addition of metal plating?

Fig. 6. Fragments of Warrior Vase

The process of evolution of the huge Mycenaean shields, and of the Homeric shields covering the body from chin to ankles, can easily be traced. The nature of the attack expected may be inferred from the nature of the defence employed. Body-covering shields were, obviously, at first, defences against showers of arrows tipped with stone. “In the earlier Mycenaean times the arrow-head of obsidian alone appears,” as in Mycenaean Grave IV. In the upper strata of Mycenae and in the later tombs the arrow-head is usually of bronze. No man going into battle naked, without body armour, like the Mycenaeans (if they had none), could protect himself with a small shield, or even with a round buckler of twenty-six inches in diameter, against the rain of shafts. In a fight, on the other hand, where man singled out man, and spears were the missiles, and when the warriors had body armour, or even when they had not, a small shield sufficed; as we see among the spear-throwing Zulus and the spear-throwing aborigines of Australia (unacquainted with bows and arrows), who mainly use shields scarcely broader than a bat. On the other hand, the archers of the Algonquins in their wars with the Iroquois, about 1610, used clubs and tomahawks but no spears, no missiles but arrows, and their leather shield was precisely the [Greek: amphibrotae aspis] of Homer, “covering the whole of a man.” It is curious to see, in contemporary drawings (1620), Mycenaean shields on Red Indian shoulders!

In Champlain’s sketches of fights between French and Algonquins against Iroquois (1610–1620), we see the Algonquins outside the Iroquois stockade, which is defended by archers, sheltering under huge shields shaped like the Mycenaean “tower” shield, though less cylindrical; in fact, more like the shield of the fallen hunter depicted on the dagger of Mycenae. These Algonquin shields partially cover the sides as well as the front of the warrior, who stoops behind them, resting the lower rim of the shield on the ground. The shields are oblong and rounded at the top, much like that of Achilles in Mr. Leaf’s restoration? The sides curve inward. Another shield, oval in shape and flat, appears to have been suspended from the neck, and covers an Iroquois brave from chin to feet. The Red Indian shields, like those of Mycenae, were made of leather; usually of buffalo hide, good against stone-tipped arrows. The braves are naked, like the unshielded archers on the Mycenaean silver vase fragment representing a siege (Fig. 7). The description of the Algonquin shields by Champlain, when compared with his drawings, suggests that we cannot always take artistic representations as exact. In his designs only a few Algonquins and one Iroquois carry the huge shields; the unshielded men are stark naked, as on the Mycenaean silver vase. But in his text Champlain says that the Iroquois, like the Algonquins, “carried arrow-proof shields” and “a sort of armour woven of cotton thread”— Homer’s [Greek: linothoraex] (Iliad, II. 259, 850). These facts appear in only one of Champlain’s drawings (Fig. 8).

These Iroquois and Algonquin shields are the armour of men exposed, not to spears, but to a hail of flint-tipped arrows. As spears came in for missiles in Greek warfare, arrows did not wholly go out, but the noble warriors preferred spear and sword. 148 Mr. Ridgeway erroneously says that “no Achaean warrior employs the bow for war.”  Teucer, frequently, and Meriones use the bow; like Pandarus and Paris, on the Trojan side, they resort to bow or spear, as occasion serves. Odysseus, in Iliad, Book X., is armed with the bow and arrows of Meriones when acting as a spy; in the Odyssey his skill as an archer is notorious, but he would not pretend to equal famous bowmen of an older generation, such as Heracles and Eurytus of OEchalia, whose bow he possessed but did not take to Troy. Philoctetes is his master in archery. 

Fig. 7. Fragment of Siege Vase

The bow, however, was little esteemed by Greek warriors who desired to come to handstrokes, just as it was despised, to their frequent ruin, by the Scots in the old wars with England. Dupplin, Falkirk, Halidon Hill and many another field proved the error.

There was much need in Homeric warfare for protection against heavy showers of arrows. Mr. Monro is hardly correct when he says that, in Homer, “we do not hear of bodies of archers, of arrows darkening the air, as in descriptions of oriental warfare.” These precise phrases are not used by Homer; but, nevertheless, arrows are flying thick in his battle pieces. The effects are not often noticed, because, in Homer, helmet, shield, corslet, zoster, and greaves, as a rule prevent the shafts from harming the well-born, well-armed chiefs; the nameless host, however, fall frequently. When Hector came forward for a parley (Iliad, III. 79), the Achaens “kept shooting at him with arrows,” which he took unconcernedly. Teucer shoots nine men in Iliad, VIII. 297–304. In XI. 85 the shafts ([Greek: belea]) showered and the common soldiers fell —[Greek: belea] being arrows as well as thrown spears. Agamemnon and Achilles are as likely, they say, to be hit by arrow as by spear (XI. 191; XXI. 13). Machaon is wounded by an arrow. Patroclus meets Eurypylus limping, with an arrow in his thigh — archer unknown. Meriones, though an Achaean paladin, sends a bronze-headed arrow through the body of Harpalion (XIII. 650). The light-armed Locrians are all bowmen and slingers (XIII. 716). Acamas taunts the Argives as “bowmen” (XIV. 479). “The war-cry rose on both sides, and the arrows leaped from the bowstrings” (XV. 313). Manifestly the arrows are always on the wing, hence the need for the huge Homeric and Mycenaean shields. Therefore, as the Achaeans in Homer wore but flimsy corslets (this we are going to prove), the great body-covering shield of the Mycenaean prime did not go out of vogue in Homer’s time, when bronze had superseded stone arrow-heads, but was strengthened by bronze plating over the leather. In a later age the bow was more and more neglected in Greek warfare, and consequently large shields went out, after the close of the Mycenaean age, and round parrying bucklers came into use.

The Greeks appear never to have been great archers, for some vases show even the old heroes employing the “primary release,” the arrow nock is held between the thumb and forefinger — an ineffectual release. The archers in early Greek art often stoop or kneel, unlike the erect archers of old England; the bow is usually small — a child’s weapon; the string is often drawn only to the breast, as by Pandarus in the Iliad (IV. i 23). By 730 B.C. the release with three fingers, our western release, had become known. 

Fig. 8. Algonquin Corslet.

From Laverdiere, Oeuvres de Champlain, vol. iv. fol. 4. Quebec, 1870.

The course of evolution seems to be: 
(1) the Mycenaean prime of much archery, no body armour (?); huge leather “man-covering” shields are used, like those of the Algonquins; 
(2) the same shields strengthened with metal, light body armour-thin corslets — and archery is frequent, but somewhat despised (the Homeric age); 
(3) the parrying shield of the latest Mycenaean age (infantry with body armour); 
(4) the Ionian hoplites, with body armour and small circular bucklers.


It appears, then, that the monstrous Mycenaean shield is a survival of an age when bows and arrows played the same great part as they did in the wars of the Algonquins and Iroquois. The celebrated picture of a siege on a silver vase, of which fragments were found in Grave IV., shows archers skirmishing; there is an archer in the lion hunt on the dagger blade; thirty-five obsidian arrow-heads were discovered in Grave IV., while “in the upper strata of Mycenae and in the later tombs the arrow-head is usually of bronze, though instances of obsidian still occur.” In 1895 Dr. Tsountas found twenty arrow-heads of bronze, ten in each bundle, in a Mycenaean chamber tomb. Messrs. Tsountas and Manatt say, “In the Acropolis graves at Mycenae . . . the spear-heads were but few . . . arrow-heads, on the contrary, are comparatively abundant.” They infer that “picked men used shield and spear; the rank and file doubtless fought simply with bow and sling.” 

The great Mycenaean shield was obviously evolved as a defence against arrows and sling-stones flying too freely to be parried with a small buckler. What other purpose could it have served? But other defensive armour was needed, and was evolved, by Homer’s men, as also, we shall see, by the Algonquins and Iroquois. The Algonquins and Iroquois thus prove that men who thought their huge shields very efficient, yet felt the desirableness of the protection afforded by corslets, for they wore, in addition to their shields, such corslets as they were able to manufacture, made of cotton, and corresponding to the Homeric [Greek: linothoraex].

Mr. Leaf, indeed, when reviewing Reichel, says that “the use of the Mycenaean shield is inconsistent with that of the metal breastplate; “the shield” covers the wearer in a way which makes a breastplate an useless encumbrance; or rather, it is ignorance of the breastplate which alone can explain the use of such frightfully cumbrous gear as the huge shield.” 

But the Algonquins and Iroquois wore such breastplates as they could manufacture, though they also used shields of great size, suspended, in Mycenaean fashion, from the neck and shoulder by a telamon or belt. The knights of the eleventh century A.D., in addition to very large shields, wore ponderous hauberks or byrnies, as we shall prove presently. As this combination of great shield with corslet was common and natural, we cannot agree with Mr. Leaf when he says, “it follows that the Homeric warriors wore no metal breastplate, and that all the passages where the [Greek: thoraes] is mentioned are either later interpolations or refer to some other sort of armour,” which, ex hypothesi, would itself be superfluous, given the body-covering shield.

Shields never make corslets superfluous when men can manufacture corslets.

The facts speak for themselves: the largest shields are not exclusive, so to speak, of corslets; the Homeric warriors used both, just as did Red Indians and the mediaeval chivalry of Europe. The use of the aspis in Homer, therefore, throws no suspicion on the concomitant use of the corslet. The really surprising fact would be if late poets, who knew only small round bucklers, never introduced them into the poems, but always spoke of enormous shields, while they at the same time did introduce corslets, unknown to the early poems which they continued. Clearly Reichel’s theory is ill inspired and inconsistent. This becomes plain as soon as we trace the evolution of shields and corslets in ages when the bow played a great part in war. The Homeric bronze-plated shield and bronze corslet are defences of a given moment in military evolution; they are improvements on the large leather shield of Mycenaean art, but, as the arrows still fly in clouds, the time for the small parrying buckler has not yet come.

By the age of the Dipylon vases with human figures, the shield had been developed into forms unknown to Homer. In Fig. 3 (p. 131) we see one warrior with a fantastic shield, slim at the waist, with horns, as it were, above and below; the greater part of the shield is expended uselessly, covering nothing in particular. In form this targe seems to be a burlesque parody of the figure of a Mycenaean shield. The next man has a short oblong shield, rather broad for its length — perhaps a reduction of the Mycenaean door-shaped shield. The third warrior has a round buckler. All these shields are manifestly post-Homeric; the first type is the most common in the Dipylon art; the third survived in the eighth-century buckler.


Homer and His Age (Chapter 7)
Andrew Lang (e-book)

The Homeric Age
Hypotheses as to the Growth of the Epics
Hypotheses of Epic Composition
Loose Feudalism: The Over-Lord in “Iliad,” Books I. and II.
Agamemnon in the Later “Iliad”
Archaeology of the “Iliad”. Burial and Cremation
Homeric Armour
The Breastplate
Bronze and Iron
The Homeric House
Notes of Change in the “Odyssey”
Linguistic Proofs of Various Dates
The “Doloneia”
The Interpolations of Nestor
The Comparative Study of Early Epics
Homer and the French Mediaeval Epics
Conclusion

Hitit Savaşçı Tulgasında at kuyruğu -Boğazköy

Miken Savaşçı Tulgasında at kuyruğu (kaynak)

SKAMANDER/KARAMENDERES'E KURBAN EDİLEN AT: 

"Scamander....its banks were steep and high ; and live bulls and hard-hoofed horses were sacrificed to it..."

Likya, Mysia, Lidya ve Frigler ile ilgili bölümde 

ATI EHLİLEŞTİREN , KASKLARIN TEPESİNDEKİ AT KILI/YELESİ KULLANIMI

"...But towards Thymbre encamped the Lycians and the haughty Mysians, and the Phrygians tamers of horses, and the Maeonians (Lydians) with their horsehair crests."

ATI EHLİLEŞTİREN, ATI KURBAN EDEN, 

ATIN ETİNDEN SÜTÜNDEN YARARLANAN VE 

ATIN YELESİNİ/KUYRUĞUNU KULLANAN, 

YA DA DİĞER BİR İFADE İLE KUYRUĞUNU BAĞLAYARAK SAVAŞA HAZIRLANAN , 

KESİP YAS İLAN EDEN 

KİMLERDİR?

BEŞ BİN YILLIK DEDEKORKUT

HEKTOR VE AŞİL

İKAROS VE SARPEDON

KURT DONUNA BÜRÜNMÜŞ TRUVALI DOLON

Herodot, Karialıların, efsane kral Atys'in oğullarından biri olduğunu, Lydus/Lydia ve Mysus/Mysia 'nın kardeşi 

Car/Kar'dan geldiğini yazar.

Homer Lydialılardan Maeonian diye bahseder. Ares'in oğlu Eurypylus ; Eurypylus'un oğlu Nisyrus ; Nisyrus'un oğlu Talaemenes ; Talaemenes'in oğlu Mesthles - Ve Mesthles de ,Truva savaşında Truvalıları destekleyen Kraldır.

Lelegler ile Karialılar akraba olarak gösterilir. Hatta Karialıların eski adı Leleglerdir, Leleglere de Pelasglar denildiğini Herodot ve Homer de rastlarız. Lelegler ve Karialılar dışında Traklar ve Friglerde Truvalıların yanında savaşmıştır. Bugünkü Yunanistan dan koloniler geldiğinde "Lelegler ile Karialıları" kovduk der. Lydialılar ile Medler yıllar süren bir savaştan sonrasında da Kan Andı içerler....Hellenlerde Kan Andı yoktur.

KARİA VE LELEGLER

SAYGILAR

SB.