"Qut-i, Turuk-i, Lullub-e, Kassu, Subar və digər adlı köçəri, atlı-savaşçı xalqlardır. Hətta Babili 600 il (m.ö. XVIII-XII) ikinci atlı-köçəri Kassu (kassit) sülalələri idarə ediblər. Bu atlı-köçəri boyları akkad mətnlərində bəzən türkcə elat/ilat sözündən meydana gələn və akkad fonetikasına uyğunlaşdırılan ellatu/illatu termini ilə adlandırırdılar. Assiroloq və qədim Misir tarixi üzrə mütəxəssis olan alman alimi Uqo Vinkler (1863-1913) onları "Babilistan skitləri (skif)" adlandırır. Və bu tanıtımında da haqlıdır.
Çünki adlarını sadaladığım bu tayfaların adı daha sonra akkad mətnlərində dəyişdirilərək ümumi Umman-Manda, ya da sak, gimir (kimmer) və aşquz terminləri şəklində ifadə olunurlar. Və bu atlı-köçəri boyların əksəriyyəti böyük ehtimalla proto-türk tayfalarıdır.... Sumer, Akkad, Het, Urartu yazılarında bol-bol türkcə sözlər vardır. Bizim işimiz bu mətnlərdə keçən türkcə sözləri və coğrafi adları təsbit edib elm aləminə təqdim etməkdir.
Mənim tədqiqatım isə bariz şəkildə türk dilinin 5000 il öncə varlığının birbaşa sübutudur, həm də Altayda deyil, başqa bir coğrafi hüdudlarda. Yəni türk dili 2000-2500 il əvvəl meydana çıxmamışdır. Çünki 5-6 min il əvvəl yazıya alınmış Mesopotamiya mixi mətnlərində sırf türkcə qrammatik dil qaydaları üzrə yaranmış yüzlərlə türkcə sözlər və terminlər vardır. Bu onu göstərir ki, artıq 5-6 min il öncə müstəqil türk dili mövcud idi.... 4-5 min il əvvəl qeydə alınmış bir çox türkcə söz və terminlər dilimizdə bu gün də dəyişmədən işlənir. "
"Akkad dili Turani dillərdən aldığı sözlərə sami dillərinə uyğun olan qrammatik qaydaları tətbiq etməklə yeni sözlər yaradıb. Məsələn, türkcədə kəs/kas (kəsmək, doğramaq, parçalamaq, xırdalamaq) feli kökü vardır. Akkad dili bu feli kökü alaraq ona semitik dillərə uyğun olan qrammatik qaydalar tətbiq edib və yeni sözlər törədib. Bu türkcə feli əsasdan akkad dili kasapu- çapmak, kəsmək, kasamu- kəsmək, doğramaq, kasimu- qəssab bıçağı, kasiru-bənd, hasar, kasistu- gəmirici, kasmu- kəsilmiş, kismu- doğramaq, kəsmək və digər bu kimi sözləri meydana gətirib. Bu sözlər də sonra ərəb, ibrani, arami, süryani dillərinə keçib. Və görünür ki, ərəbcədən dilimizə keçən qisim, qəssab, qəsəbə, qissə kimi sözlər türkcə kas/kəs feli əsasda tətbiq olunan ədəbi qrammatik qaydaların nəticələridir.
Bir digər misal isə türkcə sar (sarmaq, dolamaq, mühasirəyə, çənbərə almaq) feli köküdür. Bu sözdən də akkad dili asaru/eseru-çəmbərə, mühasirəyə almaq, asirtu- əsir düşmüş qadın, asiru - savaş əsiri, eseru- içinə qapatmaq, təcrid etmək, bit eseru - həbsxana, esirtu - cariyə, kəniz, esiru - əsir, esru - dustaq, təcrid edilmiş; ussuru - əsir almaq, utassuru - çəmbərə alınmaq, mesiru - həbs, gözaltı və digər sözləri yaratmışdır. Və yenə də ərəbcədən dilimizə keçən əsir, mühasirə kimi sözlərin kökündə türkcə sar feli kökü durur. Bu, sadəcə iki misaldı. İkinci misalda isə artıq akkad dili sar feli kökün önünə həm də prefiks, yəni sözönü şəkilçiləri də yerləşdirib, yeni derivat (törəmə) sözlər meydana gətirir. Çalışmamda bunun kimi digər örnəklər də göstərmişəm. "
"Yəni akkad dili 2000-2500 il ərzində inkişaf etmiş və sadədən başlayaraq mürəkkəb sami dilinə dönmüş süni ədəbi dildir. Bu ədəbi dilin bünövrəsi üzərində də ərəb, arami, ibrani, süryani kimi semitik dillər təşəkkül tapıb. Yəni dolayısıyla bu sami dillərin mövcud olması süni şəkildə təşəkkül tapmış akkad dilinə bağlıdır. "
"Bu onu göstərir ki, hələ 3000 il əvvəl Azərbaycanda türkcə coğrafi adlar mövcud idi. Coğrafi adlar isə tarixi yaddaşı əks etdirən mühüm amildir. Başqa bir misal olaraq Arman bölgəsinin adını çəkmək olar. Bu bölgənin adı m.ö. 2200 il əvvəlki akkad kralı Naram-Sinin arxivlərində keçir. Yeri tam dəqiqləşdirilməyib. Bəzi erməni tarixçiləri bu Arman bölgəsinin adını Daranın Bisutun yazılarında keçən Arman və sonra da Herodotda, Ksenofontda və digər antik yunan yazarlarının səlnaməsində keçən Armeniya ilə əlaqələndirmək istəyirlər. Bununla da Armeniyanı özəlləşdirərək öz tarixi varlıqlarını 5000 il öncəyə çəkmək niyyətindədirlər. Halbuki akkad mətnlərində "arman" sözünün mənası "ağac, meşə, orman" kimi göstərilmişdir. Yəni akkad mətnlərində keçən "arman" sözü bizim dilimizə aid olan "orman" sözüdür. Yəni bu bölgə meşəlik, ormanlıq olduğundan dolayı türkcə Arman adını almışdır. Və əgər gerçəkdən də akkad mətnlərində keçən Arman bölgəsinin adı Daranın Bisutun yazılarında keçən Arman və sonra da Herodotda, Ksenofontda və digər antik yunan yazarlarının səlnamələrində keçən Armeniya ilə bağlıdırsa, demək ki, bu coğrafi adın, yəni Arman-Armeniya toponiminin kökü türkcədir."
"Bundan başqa, çalışmamda bir mühüm məsələyə azacıq da olsa toxunmuşam. Söylədiyim kimi, akkad dili iltisaqi Turani dillərdən sözləri mənimsəyib onlara sami dillərinə xas olan qrammatik qaydaları tətbiq etməklə bol-bol yeni derivat sözlər və terminlər meydana gətirib. Doğrudan da, akkad dilinin leksik bazası çox genişdir və çeşidli sinonim sözlərə də malikdir. O dövrdə beynəlxalq yazışma dili rolunu oynadığına görə geniş coğrafiyada istifadə edilmişdir. Və bir çox əski ədəbi dillərə akkadcadan sözlər keçmişdir. Məsələn, Qərbdə yunan dilinə, Şərqdə isə əski perscə və sanskrit dillərinə də akkad ədəbiyyatından bol sözlər keçib. Akkad dilindəki mətnlər incələndikdə bəlli olur ki, Hind-Avropa dillərinin ortaq mirası kimi bilinən sözlərin qaynağı, əslində, akkad mətnləridir. Yəni Hind-Avropa dillərində ortaq sayılan leksik bazanın az olmayan qismi üçüncü dildən alınmışdır. Əslində, bu sahə heç araşdırılmayıb. Tədqiq olunsa, akkad dilindən başqa digər üçüncü dillər də ortaya çıxa bilər. XIX əsr Avropa dilçilərinin və etnoqraflarının bəziləri Şimali Avropa (German, Baltik və Slavyan) xalqlarının mədəniyyəti və dillərində fin dillərinə aid substrat təbəqənin olduğunu etiraf edirdilər.
Bu gün isə bu məsələyə toxunmağa heç bir avropalı tarixçi alim cürət etməz."
Elşad Alili (Türkolog-Dil bilim)
Hissə I. Köhnə erməni lüğətlərində «lavaş» sözünə rast gəlinmir.
Elşad ƏLILI.
Tarixçi, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Insan Haqları Institutunun elmi işçisi. Qafqaz Tarixi Mərkəzinin əməkdaşı.
2014-cü il noyabrın 26-da Parisdə UNESCO-nun Qeyri-Maddi Mədəni Irs üzrə Hökumətlərarası Komitəsinin 9-cu iclasının gedişində Ermənistan «ənənəvi erməni çörəyi – lavaş»ın qurumun Qeyri-Maddi Mədəni Irs üzrə Reprezentativ Siyahısına daxil edilməsi üçün ərizə ilə müraciət etdi. Ermənistan tərəfinin quruma təqdim etdiyi fayl «Lavaş: ənənəvi erməni çörəyinin hazırlanması, əhəmiyyəti və xarici görünüşü mədəniyyətin ifadəsi kimi (Lavash, the preparation, meaning and appearance of traditional Armenian bread as an expression of culture)» adlanırdı. Qeyd edək ki, ilkin olaraq UNESCO-nun hökumətlərarası komissiyası bu formulu qəbul etmişdi.
Lakin Azərbaycan, Iran və Türkiyə dərhal bu formula etiraz etdilər. Iran tərəfi lavaşın qədim Iran çörək növü olduğunu bildirdi. Azərbaycan lavaşın bütünlükdə bölgənin mədəni elementi olduğunu bəyan etdi, Türkiyə Azərbaycanın bu etirazına dəstək verdi. Etirazlardan sonra UNESCO formulu dəyişərək faylı belə adlandırdı: «Lavaş: ənənəvi çörəyin hazırlanması, əhəmiyyəti və xarici görünüşü Ermənistanda mədəniyyətin ifadəsi kimi (Lavash, the preparation, meaning and appearance of traditional bread as an expression of culture in Armenia)». Sanki qurum «lavaş ənənəvi erməni çörəyi kimi» formulunu «lavaş ənənəvi çörəyi Ermənistanda mədəniyyətin ifadəsi kimi» ilə dəyişməklə lavaşın ermənilərə məxsus olmadığını, sadəcə Ermənistan mədəniyyətinin elementi olduğunu etiraf edib. Və sanki Azərbaycan UNESCO-nun hökumətlərarası komissiyasının bu qərarından məmnun qalıb. Lakin yenə də formulda yalnız Ermənistanın adı çəkilir. Halbuki, lavaş çörəyi qədim zamanlardan Asiyadan Şimali Afrikayadək olan böyük bir ərazidə hazırlanır.
Bəs UNESCO kimi bir təşkilat ilkin araşdırma aparmadan, məsələnin mahiyyətini öyrənmədən lavaş çörəyini ənənəvi erməni çörəyi kimi Qeyri-Maddi Mədəni Irs üzrə Reprezentativ Siyahısına necə daxil edir?
Şübhəsiz ki, haradasa, 100 il əvvələdək ermənilər bu gün «erməni lavaşı» adlandırdıqları çörəyi kütləvi şəkildə bişirmək ənənəsinə malik olmayıblar. Onlar lavaş çörəyinin hazırlanması ənənəsini Azərbaycan torpaqlarına köçürüldükdən sonra məhz Azərbaycan türklərindən öyrəniblər. Çünki qərbi ermənilər hətta sonralar da lavaş sözündən istifadə etməyiblər. O, şərq ermənilərinin dilində XX əsrin əvvəllərində peyda olub. Konkret desək, bu söz Dağbaşyanın 1906-cı ildə dərc olunmuş rus-erməni lüğətində yer alıb. Məhz orada kökə, fətir sözü lavaş լաւաշ (lawaš) və լօշ (loš) kimi tərcümə olunur [22, s. 487].
II hissə. Lavaş sözünün türk kökləri var
Elşad ƏLİLİ
Nişanyanın versiyasının da əsassız olduğunu qeyd etməliyiq. Yeri gəlmişkən, türkoloqlar Nişanyanı belə əsassız bənzətmələrə görə az qınamırlar. Çünki o, mütəmadi olaraq bir çox əzəli türk sözlərini başqa dillərin adına çıxır.
...lavaş sözü erməni dilinə türk dilindən keçib.
III hissə «Lavaş» sözünün etimologiyası haqqında məqaləyə sözardı
Elşad ƏLILI.
Qeyd edim ki, Vikipediyada bu və ya digər mövzuya dair tarixi, etnoqrafik və ya linqvistik aspektləri heç vaxt sırf elmi məlumat qismində ciddi qəbul etməmişəm. Vikidəki məqalələr, bir çox hallarda, sadəcə, təbliğat xaraketrlidir. Üstəlik, Vikipediyanın rus versiyasında türk xalqlarının tarixi və dilləri ilə bağlı aşkar təhriflərə yer verilir. Buna rəğmən Vikipediyanın rus versiyasının redaktorları isə, ermənilərin yalan, dezinformativ xarakterli məlumatlarına və mütəxəssislər üçün o qədər də diqqətəlayiq olmayan hadisələr barədə uydurmalarına göz yumurlar.
Vikipediyada Yeremi Meqretsinin 1698-ci ilə aid sözlüyünə istinad edilərək, guya orada lawaš, lawš və ya loš sözlərinin nazik çörək mənasında açıqlandığı bildirilir. Lakin məsələ ondadır ki, 1698-ci ildə çapdan çıxan həmin sözlükdə bu sözlərdən heç biri yer almamışdır [7, s. 132-134]. Yəni orada lawaš, lawš və ya loš sözləri haqqında sözlük məqalələri yoxdur və bu səbəbdən də Yeremiya Meqretsi öz sözlüyündə həmin sözlərin tərifini və açıqlamasını verə bilməzdi. Başqa sözlə, bu sözlüyə istinad, əslində, dezinformativ yanıltmadır. Oxucuların əsas kütləsinin göstərilən ermənicə qaynaqları onların dilində oxuya bilməyəcəyinə və anlamayacağına əmin olan ermənilər növbəti dəfə ardıcıl şəkildə yalana, qondarma və təhrif olunmuş faktlara əl ataraq, oxucuları və tədqiqatçıları aldadırlar.
Yeremia Meqretsinin tərtib etdiyi erməni dilinin izahlı lüğətinin səhifələri (1698 il)
L hərfi ilə başlayan sözlər.
Hraçya Açaryanın 1926-cı ildə çap olunan erməni dilinin etimoloji lüğəti ilə bağlı da oxuculara yalan məlumat verilir. Ermənilərin iddialarına rəğmən, bu sözlükdə də lawaš, lawš, lavaš, lavš sözlərilə bağlı lüğət məqalələri yoxdur [8, s. 285]. Loş sözü haqqında lüğət məqaləsində isə bu söz lavaş və siklamen kimi izah edilir [ıbıd, s. 297].
Lavaş incə məsələdir
7 Dekabr 2014
Türk kökləri
Məşhur dilçi, türkoloq, qədim dillərin bilicisi olan Elşad Əlili isə "R+"a açıqlamasında bir sıra maraqlı faktlar açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, lavaşın yalnız Qafqaza məxsus olduğunu söyləmək yanlış olardı; həm türklər, həm gürcülər, həm də bütünlükdə Aralıq dənizi regionu, iranlılar lavaşı məmnuniyyətlə bişirir və yeyirlər. "İndi internetdə lavaşla bağlı axtarış aparsaq, onun guya ermənilərə məxsus olduğunu göstərən minlərlə məlumat görəcəyik. Amma, demək olar ki, heç bir yerdə lavaşın Azərbaycana və Türkiyəyə məxsus olduğuna dair fikirlərə rast gəlməyəcəyik.
Erməni təbliğatı işləyir. Bundan başqa, lavaşın guya ermənilərə məxsus olduğu deyilən daha bir mənbədə - Vikipediyada eyni zamanda bu sözün tərcüməsi də verilir: "Erməni Sovet Ensiklopediyasına görə, "lavaş" sözü qədim erməni sözü olan lav (yaxşı) və (x) aş "qida" sözlərinin birləşməsidir". Amma sovetlər dönəmində erməni əsilli sovet türkoloq alimi (!) İrəvanda Sevortyanın rəhbərliyi altında "Türk dillərinin etimoloji lüğəti" çap olunub. Həmin lüğətdə "lavaş" sözü türk mənşəli söz kimi göstərilir. Sevortyan yazırdı ki, bu söz bütünlükdə Şərq dünyasına türklərdən gedib çıxıb".
Dilçinin sözlərinə görə, "lavaş" sözünün mənşəyi iki hissədən ibarətdir: "lav" və ya "lay" "qat" deməkdir, "aş" isə bütün türk dillərində "qida" anlamı verir. Beləliklə, "lavaş" "qat-qat qida" anlamına gəlir.
Azərbaycanda erməni yalanlarını ifşa edəcək yeni sensasion texnologiya hazırlanıb
“Ermənilər lavaşın onların olduğunu idda edirlər. Amma erməni lüğətlərində nə lavaş, nə də düdüyə aid heç nə yoxdur. Əgər ermənilər qədimdə lavaş yeyiblərsə, onların lüğətində olmalıydı. Ermənilər gürcülərdən də xaçapurini götürürlər. Ümumiyyətlə, ermənilər vaxtilə İranın Marağa vilayətindən indiki Ermənistan ərazisinə köçürülməyə başladıqdan sonra qonşu xalqlara və millətlərə məxsus maddi-mənəvi dəyərləri mənimsəməyə başlayıblar”.
F.Axundov əlavə edib ki, layihənin məqsədi bu həqiqətləri xarici ictimaiyyətə yox, məhz Ermənistan ictimaiyyətinə çatdırmaqdır: “Biz onlara çatdırmaq istəyirik ki, sizə göstərilən tarix saxtadır. Məsələn, onlar oxuyacaqlar ki, necə olur ki, lavaş sözü heç bir erməni lüğətində yoxdur?”
PA rəsmisi deyib ki, bu texnologiyanın YUNESKO-ya çatdırılması nəzərdə tutulub. Qafqaz Tarixi Mərkəzinin əməkdaşı Elşad Əlili bildirib ki, ermənilər lavaşın onlarınkı olduğunu deyirlər. Lavaş sözü böyük coğrafiyada yayılıb və 7-ci əsrdən başlayaraq türk lüğətlərində rast gəlinir. Lavaş köçəri mədəniyyətinin məhsuludur, çünki 20-30 gün ərzində xarab olmur.
Onun sözlərinə görə, ən məşhur erməni filoloqlar vaxtilə əsərlərində “Düdük” sözünün türk mənşəli olduğunu bildiriblər: "Artıq müasir texnologiyalar imkan verir ki, ermənilərin yalanlarını ifşa edək. Alimlərimiz qonşu ölkələrdə simpoziumlarda bu texnologiyaları onlara da öyrədəcəklər. Artıq erməni yalanlarının dövrü bitdi. Biz yeni dövrdə yaşayırıq. Yalan ayaq tutar, amma yeriməz. Bu, artıq sonun başlanğıcıdır”.
*
Similarity Between Turkish & Akkadian Based on Rules of Inflective & Agglutinative Languages
Elşad Allili, Osman Çataloluk
Akkadian, although a dead language, has left deep imprints on Semitic and some Indo-European languages, and has played an important role in the history of mankind. It is accepted as the ancestor of all the Semitic languages. Beginning from the era of Sargon I, it became the official language in a vast area from Anatolia to Egypt and to India. Akkadian was the “Lingua Franca” of the ancient world, and has passed on many words to other languages such as Persian, Sanskrit and Greek. Although, Assyriologists at present ignore it, the language spoken in the very early days of Akkad, in BCE XXVIII-XXIV, may have been an agglutinative language like today’s Turkish or Magyar, rather than an inflective language like today’s Arabic and all Syriac languages. Thus it may show parallelism with Turkish.
Türkçesi:
"Akkadcada Türkçe İzleri Ve Dil Kuralları Işığında Akkadca Ve Türkçe Dilleri Arasında Bağlar "
İlk dönem Assiroloji uzmanları Sümerce ve erken Akkadcanın Turanî bir dil olduğunu söylemektedir. Semitik Akkadca bünyesinde Türkçeden aldığı birçok kök sözü barındırmaktadır. Bu sözlerden semitik Akkadca dil kurallarına uygun olarak birçok yeni türev sözler üretilmiştir. Günümüzün Assiroloji uzmanlarının Türkçe dil bilimi konusunda bilgileri sınırlıdır. Hâlbuki Mezopotamya’da bulunan çivi yazılarını çözen ilk kuşak uzmanlar arasında Türkçe ve genel olarak Ural-Altay dilleri konusunda bilgi sahibi olan akademisyen sayısı az değildir. Erken dönem Sümer ve Akkad metinlerinde Türkçe dışında diğer Altay dillerinden, Macarca, Fince ve diğer Fin-Ugor dillerinden de kelimeler bulunmaktadır.
Karşılaştırmalı örnekler bütün Mezopotamya dillerinin ilk aşamada eklemeli Ural-Altay dillerinden çokça faydalanarak bir literatür geleneği oluşturduğunu gösterir. Daha sonraki dönemlerde kâtipler ve rahibeler çekim kuralları uygulayarak bol bol yeni sözler üretmiştir. Üretilen bu sözler hem semitik dillerin mirası olmuş hem de Hint-Avrupa dillerine bol bol ödünç verilmiştir. Çalışamadaki amaç Akkadcada, yani Mezopotamiyada kullanılan literatürde Türkçe kelimelerin var oluşunu bariz şekilde sergilemekdir. Sırasıyla ilk önce Akkadca sözcükler ve Türkçede onlara bulunan paraleller gösterilecektir. Kelimeleri seçerken genelde eski ve orta Türkçe dönemi metinlerde bulunan sözcüklere üstünlük verilmiştir. Ama bazen de Azerbaycan ve Anadoluda halk ağızlarında bulunan kelimelere de yer verilecektir.
*
Azerbaijan develops "lie detector" to unmask Armenia's falsifications
By Mushvig Mehdiyev
Azerbaijani scientists have developed a special "lie detector" to unmask Armenia's falsifications, said Fuad Akhundov, Deputy Head of the Public and Political Department at Azerbaijan's Presidential Administration.
"The recent attempts by Armenia to include Lavash in the Intangible Heritage List of UNESCO as Armenian bread, as well as its attempt to usurp Duduk as an Armenian musical instrument inspired the Azerbaijani scientists to examine into the old Armenian dictionaries. Interestingly enough, there is no trace of these words in the dictionaries" Akhundov said at a press-conference on December 25.
Akhundov added that the newly initiated project is particularly focused on the Armenian society.
He said Elshad Alili, a linguist in the Caucasian History Center, reviewed 18 ancient Armenian dictionaries but found nothing related to the words lavash and duduk which have Turkic roots. "This comes as most ancient Turkic dictionaries contain these words since the 7th century," Akhudov noted.
"If the Armenians, as they claim, have been using those words from old time, we should find them in their dictionaries. Armenians created an Armenian-Russian dictionary in 1837 which doesn't include the words lavash and duduk. In other words, the Armenian lexicon has never owned these words," Akhundov said.
The "lie detector" will be the main instrument to stand against the mechanism of spreading of Armenia's lies, according to Akhundov. "Armenia has added the description of Lavash in its modern dictionaries and even Wikipedia. But our linguist Alili is working on the original ancient dictionaries belonging to the 18th century," he said.
Akhundov noted that the main objective of the "lie detector" is to demonstrate the Armenian society that its government presents them a falsified history about Armenia.
He said Armenia was doing its best to prove the world that namely they are the indigenous people of the Caucasus with other nations being aliens who have borrowed the "words of Armenian origin."
"Now the modern technologies have allowed our scientists to present the truth to the world. Armenia even claims that the Georgian khachapuri belongs to the Armenian cuisine. It is enough to study the Armenian and Georgian dictionaries to see the reality," Akhundov added.
Akhundov said Azerbaijan is preparing to present the new technology even to UNSECO.
Armenia has recently appealed to the UNESCO in an effort to present Lavash as a typical example of its cuisine. However, the UNSECO passed a resolution to acknowledge it as a common heritage of several regional countries, after reconsidering the issue based on Azerbaijan's appeal.
Revealing the original root of Lavash, Kamran Imanov, Director of Azerbaijan’s Copyright Agency, said the word lavash comes from the word “ash" that means to cook and etymologically belongs to Turkic world. The Azerbaijani literature contains basic information about Lavash by the greatest poets and writers, including Nizami Ganjavi, Mehseti Ganjavi and Xagani Shirvani.
*
Armenians, outlander in Caucasus, proves lie detector
By Mushvig Mehdiyev
The lie detector, a technology developed by the Caucasian History Center to unmask the Armenian falsifications, is a main "gravedigger" for the Armenian historiography, said a high-level Azerbaijani official.
Fuad Akhundov, Head of the Lie Detector Project, Deputy Department Head of the Presidential Administration, said the survey based on that technology has proved the absence of any tie of the words "Lavash" and "Duduk" with the Armenian culture and heritage.
"The word "Lavash" can be traced back in Turkic chronicles in VII-XIII centuries but it is not seen at all even in the Armenian dictionaries of the XVII- XIX centuries. The word "Lavash" emerged in the Armenian culture only hundred years after their move to the Caucasus, when they began their efforts to armenize the territory in early XX century. This fact clearly shows who is a local of the Caucasus and who is an outlander," Akhundov said in his interview with Interfax Azerbaijan.
Akhundov noted that none of the 18 Armenian dictionaries, which were published between the years of 1698 and 1906, contains the word "Lavash" and even nothing about the "Armenian Duduk."
"It once more proves that the Armenians have adopted the Lavash, Duduk and other examples of the cultural and spiritual heritage from the Turkic people much later. The mentioned 18 dictionaries bear the characteristics not only of the linguistic, but also historical documents," Akhundov added.
*
Armenian “lavash” and “duduk”
The ethnolinguistic Lie Detector, or the polygraph as some call it, processed the sources and materials with which Armenia backs its claims to lavash and duduk. About 20 dictionaries written by European, Russian and Armenian researchers of the 17th-20th centuries and Medieval Turkic dictionaries of different historical periods were checked.
It was later discovered that old Armenian and Classical Armenian language dictionaries published in Europe and Russia throughout the ages do not contain the words “lavash” or “duduk”. The word “lavash” can only be found in the dictionary of Armenian linguist A.S. Dagbashyan, published in 1906. This reiterates again that Armenians took lavash and other elements of cultural and spiritual heritage from Turkic nations. Turkic languages and dialects from Turkestan, the Caucasus and the Volga Region to the Balkans have been familiar with the word “lavash” since ancient times. The Orkhon runic Turkic script in the epitaph of Tonyukuk (died in 724 AD) have the words “yuyga” and “yuha” (flour lavash). Mahmoud al-Kashgari’s dictionary (11th century) contains the words “yuvka” (flour lavash).
Even Armenian author Sevan Nisanyan’s dictionary fixes the word “Lavash” in Turkic texts of the 13th century. The word is omitted in the Armenian language dictionaries of the early 20th century, even the Armenian dictionaries of 1749-1836.
It has been univocally fixed that the word “lavash” in Turkic languages has a wide interpretation and can refer to food and any rolled layered objects. Similar results have been achieved after investigations of the musical instrument “duduk”. “Duduk” can be seen in European, Russian and Armenian dictionaries as a Turkic word with quite a broad sense, not only as a musical instrument. The word is traced in Turkic sources starting with the 7th century and has been adopted by Armenia recently.
So, none of the 18 Armenian dictionaries published in 1698-1908 mention the word “lavash”, with the only exception of a dictionary published in 1906, neither is the word “duduk”.
It was also revealed that the Armenian language has thousands of words borrowed from Persian, Arabic, Turkic and other languages. The Azerbaijani literary language Türkçe does not have a single borrowing from the Armenian language. The method easily proves the lack of reasons for Armenia to claim the origin of lavash, duduk and other cultural values of Turkic and other peoples as its own. The technology will be a good argument for scientists and media to see how fair Armenian claims for cultural heritage are. Scientific research and conclusions made by the Caucasian History Center will be translated into English and other languages, sent to international organizations, primarily to UNESCO.
"Lavash" and "duduk", (and more..) does not belong to Armenians.
*
Azerbaijan becomes member of UNESCO`s committee for protection of cultural property in event of armed conflict.
Müzikte bile hırsızlık yapıyorlar "Ermeni geleneğimiş..."
- Komik olan şey ise Ermenilerin müziğe "KOCHARI" demeleri, çünkü bu kelime Türkçe, güya "cesur bir adam" demekmiş. "Kochari" iki Türk kök kelimelerden oluşur, "Koch / Goch" (Koç/Koç) ve "ar" (erkek/kadın/insan (er kişi))
Rus etnograf araştırmasına göre, XIX-XX yüzyıllarda Ermeniler düğünlerinde ve kutlamalarda her zaman Türk ritüelleri kullanır, Türk şarkılarını seslendirir, Türk kıyafetlerini giyer ve Türk geleneklerini kullanırdı.
The funny thing is that even in the Armenian interpretation what they call "KOCHARI" "a brave man", the word consists two Turkish roots - "Koch / Goch" (ram / ram) and "ar" (male/female/menkind/human)
According to research by Russian ethnographers XIX-XX centuries, in the Armenian weddings, celebrations always performed purely Turkic rituals, customs, songs and traditions.
"Interpretation of the Azerbaijani mugam in the Armenian version of a nauseating! Why do we have to give the Azerbaijani mugham as the Armenian folk music ?! "- asks Ruben Babayan.
All the "ancient" history of Armenians actually consists of compilations of appropriation of land, history, culture, spiritual heritage of different nations.
Rizvan Guseinov, director of the Center for History of the Caucasus, Associate Professor of the Department of the UNESCO Chair / UNITWIN in the North Caucasus.
Turkish History, Language and Culture
Do not attempt to steal!
