TARİH VE ARKEOLOJİ: atails

atails etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

27 Nisan 2021 Salı

İskit Sikkeleri

"Türk Eskiçağı’nın en eski sikkeleri İskitler'e aittir. MÖ. 5. yy. ile MÖ. 3. yy. arasındaki zaman dilimine tarihlenen devrede Karadeniz ve Trakya bölgesinde İskit krallarınca İskit hâkimiyeti altındaki şehirlerde bastırılan çok sayıda sikke mevcuttur."

"...Sikke üzerinde resmedilen süvarinin açıkça belli olan İskit giyim tarzı görmezden gelinerek İskit süvari için, "binici"; İskit-Türk başlığı için de "Pers başlığı" şeklinde yanlış bir teşhis ve isimlendirme yapılmıştır."

Hamza Şeker

İSKİT SÜVARİ TASVİRLİ ÜNİK DRAHMİ

Art-Sanat Dergisi, Cilt 0 , Sayı 4 , Oca 2015 /link

Figür 19 için NOT - SB:

ATAİS aslında ATAİL'dir ve İLİN ATASI anlamındadır. ATAİL Makedonya Kralı II.Philip (İskender'in babası) ile giriştiği savaşta MÖ 339'da 90'lı yaşlarında ölmüştür. İskit kralları kendilerine İL BAŞI demektedir ki bu da Grekçeye BASİL > BASİLEUS olarak geçmiştir. Sözcük Türkçe kökenlidir.

Mızrak Atan İskit Kralı Tasvirli Kerkinitis Bronz Şehir Sikkesi

Hamza ŞEKER

Turanî kavimlerden oldukları tarihî (1) (Herodotos 2011: 298; Tarhan 2002: 904) ve arkeolojik delillerle sabit bulunan İskitler'in en ayırt edici özellikleri olan "pantolonlu İskit=Türk savaşçı tipi"ne ait literatürde mevcut bulunan sikke örnekleri maalesef çok sınırlı sayıdadır. Yayınlanmış örnekler içindeki en erken tarihli İskit savaşçı tasvirli sikke olan Kyzikos elektron hektesinden (2) başlayan bu eşsiz sikke tiplerinin farklı sürümlerinin toplam sayısı sadece dokuz adettir (Şeker 2015: 55, dipnot 3). Bu sebeple bu önemli sikke tiplerinin her bir örneğinin detaylıca incelenip tanıtılması gerekirken Türkiye'de İskitler üzerine çalışmaları bulunan araştırmacıların hiçbirisi bu konuya eğilmemiştir. Üstelik ülkemizde İskitler'e dair birçok çalışmaya imza atmış isimlerden olan bir araştırmacı antik literatürde isimleri zikredilen Skyles, Eminakos, Ataias, Kanites, Sariakus, Skilouros vs. gibi İskit krallarının isimlerini taşıyan gümüş ve bronz sikke örneklerinden bile habersiz olup İskitler'e ait olduğu kesin olan yayınlanmış bir İskit sikkesinin bulunmadığını ileri sürebilmektedir. (3)

... Sikkenin Türk Eskiçağı=İskit nümismatiği için önemi ...

Ön yüz: Dairesel bordür içinde kula başlıklı şehir ilâhesinin sola dönük başı.

Arka yüz: Arka ayaklarıyla bir çizgi üzerinde durarak şaha kalkmış eyersiz at üzerinde İskit kralı sağ eliyle tuttuğu mızrağıyla karşıya doğru hamle yapar şekilde tasvir edilmiştir. Yaşlı, sakallı ve uzun saçlı olduğu görülen kral; "İskit savaşçılarının tipik giyim tarzı olan kaftanvari ceket, pantolon ve çizme" giymiş olup kralın belinin sol kısmında yay'ının bir bölümü görülmektedir. Kralın muhtemelen keçe külâh şeklinde bir başlık takmış olduğu da anlaşılmaktadır. Atın alt kısmında KAPK(I); kuyruğunun üstünde de magistirat adının kısaltması olan HPON lejandı seçilebilmektedir. MÖ. 350-340 yıllarına tarihlenen bu bronz sikke 6.03 gr ağırlığa sahip olup 22 mm ölçüsündedir.

... Ataias didrahmisindeki ok atan yaşlı süvari Ataias'ın kendi tasviri ise çalışmama konu olan Kerkinitis bronz şehir sikkesinde resmedilen mızrak atmaya hazırlanan yaşlı süvari de bir İskit kralının=sikkenin tarihlemesi dikkate alınınca Ataias'ın bizzat kendi tasviri olmalıdır.

Mızrak Atan İskit Kralı Tasvirli Kerkinitis Bronz Şehir Sikkesi

Cercinitis Bronze City Coin With Spear-Throwing Scythian King Depiction

Hamza ŞEKER

Tarih Okulu Dergisi (TOD) Journal of History School (JOHS)-Aralık 2015, Yıl 8, Sayı XXIV /link

Dipnotlar:

1 Gören gözler için açık bir hakikat olan bu durumun ilmî tartışmalarına burada girmek gereksizdir. Horoz resminin altına horoz yazılmayacağının en iyi izahlarından biri de bu konuda gizlidir.

2 Şeker 2015: 60, fig. 2.

3 Gömeç, Saadettin, Çar İskitler Üstüne, Tarihin Peşinde, 2/3, 2010.

8 Sikke basımının genel olarak yöneticilere has bir imtiyaz olduğu bilindiğine göre sikkeyi bastıran kişinin -ben burada "kral" ünvanını kullanmayı tercih ettim- sikke üzerine kendi tasvirini koydurması gayet normal ve çokça rastlanan bir hakikattir. Bu çalışmanın levhalar bölümünde en seçme örneklerini verdiğim "pantolonlu İskit süvari" tasvirli tüm sanat şaheserlerinin yönetici sınıfa ait kurganlardan çıktığı bilinen bir gerçektir. Dolayısıyla bu eserlerin üzerinde yer alan tasvirlerin yönetici konumundaki kişilere ait bulunduğu kuvvetle muhtemel olduğuna göre bu tasvirlerin bire bir benzeri durumundaki fig. 1 ve 2'de yer alan bronz sikkelerde resmedilen "pantolonlu İskit süvari"de bir İskit kralının=sikke tarihlendirmesine nazaran o tarihlerde İskitler üzerinde tek kral olarak hüküm süren Ataias'ın bizzat kendi tasviri olmalıdır.

***

Horsemen-warrior Scythian civilization, which dominated a large geographical area from the Eastern Turkistan to Europe for about 10 centuries in the ancient history, is very significant for the history of the world and the Turks. “Horsemen-archers that wear trousers” had permanent impressions on the vast geography they ruled; they demonstrated their unique “Central Asian” characteristics perfectly in many fields from war tactics to works of art. Many Scythian works of art that depict trousers, undoubtedly invented by Turkic tribes in order to facilitate riding horses, and the warriors wearing them have reached all the way up to now. Unique coins, which are unfortunately represented with very few samples, should be added to the examples. However, these samples of coins have not received the attention they deserved; the subject has been guided to different fields due to wrong identification and naming except few rational numismaticts. The purpose of this article is to redefine and publicize unique silver coin type, which has been one of the oldest samples of the “Bow carrying Scythian=Turk warrior wearing trouser and felt cone” coins, which is the very basic characteristic of this great civilization, and has been the victim of wrong identification. The oldest coins of the Turkish Ancient Age belong to the Scythians. There are many coins minted between 5th century BC and 3rd BC in the cities under Scythian rule by the Scythian kings, in the Black Sea and Thrace regions.

Scythian Turks

28 Eylül 2016 Çarşamba

Atail - Atails - Ateus

Yunan kaynaklarında Ateus olarak geçen İskit liderinin adı aslında Ata-il, "Ülkenin Atası". Atatürk veya Atilla gibi örnekleri çok. Tuna ve Bug (Ukrayna) arası Geç Antik Dönem ve Ortaçağ boyunca Atil Kiji olarak anılırdı. Atilla adında da gördüğümüz ve daha sonra İtil'e dönüşen kelime... Bir kral, ya da göçebe konfederasyonun başı, görülüyor ki Yunanlılar için yabancı bir kavramdı ve kendi konseptleri içinde İskitleri tasvir ettiler. İskit kralı Ateus (Ατεας, Atheas) MÖ.5.-4.yy'da aşağı Bug ve aşağı Tuna boylarında güçlü bir İskit krallığı yaratmıştı. 339 yılında Makedon II.Filip (Büyük İskender'in babası) tarafından bir savaşta 90 yaşındayken öldürüldü. Ateus/Ateas/Atei (Ατεας, Atheas) Yunan dilinde bozulmuş ve sanki yeniden icat edilmiş. Çarpıtmanın kanıtı adında saklı. Çünkü onun adı Atail'tir.

ATAILΣ; Ata + IL + Σ = Tr. "Ata/Baba" + "Ülke" + Yunanca ek "Σ" (S),

yani "Ülkenin Atası" anlamına gelir.

N.Kisamov / link

ATAİL - İLin ATAsı - İSKİT-TÜRK, MÖ.5.-4.yy

"Yabancı kaynaklar, Türkler'in "gerekli insan, at, vergi ve hayvan miktarını" hesaplarken üzerine çizikler (işaretler?) attıkları tahtalar kullandıklarından bahsetmektedirler. Yabancı ülkelere gönderilen Türk elçilerine de tezkereler verilirdi. Bizanslı tarihçi Menandros'un kaydına göre, 586 yılında Konstantinopolis'e, Justinos'un sarayına gelen Türk elçisi Maniah "İskit alfabesiyle" yazılmış bir mektup getirmişti." - (Türkün Üç Bin Yılı - S.G.Klyashtorny / T.İ.Sultanov)

"Mektubu taşıyan Maniakh yola çıktı. Çok sayıda yollardan geçti ve çok sayıda arazileri aştı, bulutlara erişen yüksek dağlardan, geniş ovalardan ve ormanlardan, bataklıklardan ve nehirlerden geçti. Daha sonra Kafkasları geçti ve nihayet Bizans'a ulaştı. Saraya girip İmparatorun karşısına gelince, her şeyi dostane ilişkiler kurallarına göre yaptı. Mektubu ve hediyeleri bunları almak için kendisine gönderilen kişilere verdi ve zahmetli yolculuğunun boşa çıkmamasını istedi. İmparator İskit dilinde (Gök-Türkçe) yazılmış mektubu bir tercüman aracılığıyla okuyunca, oldukça istekli bir biçimde elçiyi huzuruna kabul etti." - (Bizans Kaynaklarında Türkler (Menandros'un Fragmanları) - İsmail Mangaltepe)

"Gök Türk elçileri ellerinde bir Türkçe (İskitçe) mektupla vardıkları İstanbul’da çok iyi karşılandılar. Bizans’a ilk defa bilinmeyen bir ülkeden elçi geliyordu." - (Kök Tengri’nin Çocukları - Ahmet Taşağıl)

"Pavlador bölgesinde Bobrovoye köyü yakınlarında yapılan arkeolojik kazılar sonucunda bir kurganda Saka dönemine, MÖ V-IV. yüzyıllara tarihlendirilen runik yazı ele geçirilmiştir. Bir altın gem kayışı üzerinde tutturulmuş kemik nazarlık bir karaca şeklinde oyulmuş ve bunda sağdan sola “beyaz maral” yazısı okunabilmiştir. Nazarlık üzerindeki runik yazının Türkçe konuşan Sakaların yazı sistemi olduğu belirlenebilmiştir. Bu yazı, runik yazının Güney Sibirya ve Kazakistan’daki atlı kavimler arasında, ancak çok geç çıktığı yolundaki önce ortaya atılan görüşün belirgin bir biçimde yanlışlığını ortaya koymuştur.

Buradan ele geçirilen metinlerin dilinin de Türkçe ile bağlantılı olması ve Sakalara ait olduğunun belirlenmesi, onların çivi yazısını öğrendikleri ve kullandıklarını göstermektedir. Esik Kurganı’ndan bulunan küçük bir çanağa yazılmış olan yazının da runik yazı olduğu ve daha sonraki Göktürk yazısının öncüsü olduğu kabul edilmektedir. Orhun-Yenisey yazısının prototipi olduğu da kabul edilmiştir." - (Prof.Dr.İlhami Durmuş)

NOT: Doğu Roma (Bizans) kaynaklarında geçen "Sizabulus / Stembis Dizaboulos" İstemi Kağan'dır.

Issyk Inscription-Elshad Alili

2600-year-old Issyk Inscription. Two lines of Saka inscription

that changed view on the history of the Türkic people

Issyk Inscription-Z.H. Hasanov

ATAIL - FATHER OF THE COUNTRY - SCYTHIAN-TURKS 5th-4th c BC

Scythian leader, called in the Greek sources Ateus. His name was Ata-il, "Father of the country", another popular Türkic construct best illustrated by the "Father of the Türks" Atatürk, his predecessor Atilla, with many other examples to spare. Incidentally, the Scythian land in between the Danube and the Buh in Late Antique and through the Middle Ages was called Atil Kiji , with a literal meaning the father-land of the people. A king, or actually a head of the nomadic confederation, a concept apparently foreign to the Greeks, who depicted the Scythians with their own concept of a hereditary ruler, of the Atil Kiji land or state would appropriately carry a title-name Atil.

Ateus (Ατεας, Atheas) - Scythian king, who at the turn of the 4th-5th cc. BC created a strong Scythian kingdom in the lower Bug/Buh and lower Danube area. In 339, at age 90, he was killed in a battle with Philip II of Macedon (father of Alexander the Great). The name Ateus/Ateas/Atei (Ατεας, Atheas) is a Greek distortion, manifestant of other distortions that historians and linguists take for academic-level spelling and even try to perfect by using all kinds of convoluted diacritics, like Áţĥėãš, akin to showing mm at a distance eyeballed at about 2 days of travel. We know how Atails - not Atheas - coined his name:

ATAILΣ, an obvious Ata + Il + Σ = Tr. "Father" + "Land, Country, Nation" + Greek affix "Σ", a compound used over and over through the millennia, in all kinds of combinations that start with Ata or include Il, Ata-Türk and El-Terish Kagan are most familiar).

N.Kisamov / link / link

an other article

It is fairly obvious that ΑΔΑ (ADA) of ΑΔΑΙΟΣ/ΑΔΑΙΟΥ is the same as the ATA of ATAILS, in both cases denoting the Turkic “Father (of the nation, country)”. Thracians (or Thraco-Phrygians), whose language was contemporaneous with the Greek and Scythian of the time till about 7th c., may have used a Turkic title Ata “Father (of the nation, country)”, similar like Basileus (** SB) was used for “King” by the Byzantine's neighbors. Otherwise, ΑΔΑ (like ATA), is a Turkic word used by the Scythians and Thracians (or Thraco-Phrygians) for their native titles.

ΗΡΑΚΛΕΙΑ (Eraclea ) is named after Herakles, an alternative forms of the name Hercules, Turkic (H)Er + KUL for “Man” + “Lake, Body of Water” that was used for “Great”, to signify the enormity of greatness, Cf. Kul-Tegin, lit. “Lake, Body of Water” Prince, Kul-Oba “Lake Habitat (dwelling, settlement)”, etc. The three terms in coin legends stand for four Turkic words....

В.А. Анохин (Киев)
МОНЕТЫ СКИФСКОГО ЦАРЯ АТЕЯ
Coins Of Scythian King ATAIL (Gr. ATEAS) more

"Helenler"in sözlüğüne Basileus olarak giren Türkçe kelime:
"Basil / "Barsil": "Bas"/"Baş" (kafa) + "il" / "el" ("kabile", "halk": "Baş kabile" anlamına gelmektedir "
K.Laypanov, İ.Miziyev - Türk Halklarının Kökeni

(**) Basileus is also Turkish of etymology -

BASHİL (BAŞİL), means "Head of the Land"

"... Hellenistic rulers in the Orient were always designated in official documents simply as Basileus, without any mention of the people over whom they held sway. They were designated as kings over land and not over people.... Philip II and his predecessors did not use the royal title. Even Alexander at first called himself not Basileus Alexandros, but Alexandros Philippou (son of Philip). Alexander's successors were designated merely Basileus or Basileus Makedonon..."

The Hasmoneans: Ideology, Archaeology, Identity by Regev Eyal

Bizantium historic Menander Protector (V-VI):

"The Turks, in antiquity called Sakas" - (XIX fragment)...

Scythians = Turks.