TARİH VE ARKEOLOJİ: dokuma

8 Aralık 2025 Pazartesi

Dokumacılar

Yağ Şişesi, MÖ 550-530, Metropolitan Müzesi

Dokumacılar

Doğudakilerin kız kaçırdığına dair yazılı hiçbir belge/kanıt yoktur. Asıl Ege'nin batısındakiler kız kaçırıyordu. Özellikle de dokumacıları... Örneğin bu kaçırılan dokumacı kızların bir çoğu Akhaların yaşlı danışmanı Nestor'un vatanı Pylos'ta* dokumacı-işçi olarak çalıştırılıyordu.

Zaten bu sebeple de Peisistratos döneminde Atina'nın baş tanrıçası yapılan ve aslı Turovalı olan Athena (Ak Ene) ile dokuma ve nakışta usta Anadolulu (Lidyalı) Arakhne arasında geçen dokuma yarışması efsanesi de kıskançlık sonucu üretildi. Üstelik yarışmayı da Arakhne kazanmıştı. Yine de, MÖ 5.yy’dan sonra Akropolis’teki tanrıça Athene tapınağının arka odasına kapatılan 7-11 yaşındaki kızların dokumaları bile Anadolu kızlarının dokumalarını geçemeyecekti.

Turova ve Saka Türkleri 📕

* Pylos, MS 6.-9.yy'da Avar Türkleri'nin yerleşmesiyle Avarinos adını aldı. Pirî Reis'te Avarin olarak geçen kent, daha sonra Navarin'e dönüştü.

28 Ağustos 2015 Cuma

Anadolu ve Şamanlık

Sivas müzesinde bulunan gelin başlığı ve Orta Asya'dan bir Kam/Şaman

Her Ocak içinde üçer Şaman

ÇiĞE’Li (KENE) HALI

The Carpet With Çiğe (Tick)

Milli Folklor Dergisi, 2011, Cilt: 12 - Sayı: 89

Yrd. Doç. Dr. Nuran SAY

Türkler birer estetik değer olan dokumalara, günlük hayatlarının her alanında yer vermiştir. Konya/ Ereğli/Çayhan da yaşayan Çayan-Çağan’ lara ait Çiğe (kene)’li halı da bu anlayışla üretilmiştir. Malzeme, renk, bezeme kullanımı ile tasar özelliği, dikkat çekicidir. Tarafımızca, ilk kez, yerinde tespit edilerek incelenmiştir. İsminden de anlaşıldığı üzere, beş ocak içine, ayrı ayrı üçerli gurup halinde, dans eden şamanlar, insanların evlerini kene’den korumak üzere yerleştirilmişlerdir. Bu özgün örnek, yaptığımız karşılaştırma sonunda, diğer halılarla benzerlik göstermemektedir. Soğuk yanı sıra, kötü ruh ve böceklerden de evi koruma amaçlı dokunan, çok değerli bir üründür. Ayrıca; geleneksel yapıya sahip olduğundan, bu yazımızla kültür tarihimizdeki haklı yerini almalıdır.

The Turks have given places to the weavings which are singly aesthetical worth in every area of their lives. The carpet named Çiğe’li (means with tick) which belongs to Çayan Turcomans who live in Çayhan, Ereğli, Konya was also weaved by this mentality. Material, color, ornamental use and design features are striking. This carpet was firstly determined and studied by us in its own land. As the name says (implies), the dancing shamans were placed ternate separately in groups in five hearths to protect the houses of human beings from ticks. This peculiar sample doesn’t show similarities with the other carpets according to the comparison made by us. It is a very valuable product which is weaved with the purpose of keeping the house against black souls and ticks also in addition to protect from cold. Moreover, it has to take its fully justified place in our cultural history through my article because of having the traditional structure.